Vooruit: socialistisch dagblad

420 0
10 September 1914
close

Why do you want to report this item?

Remarks

Send
s.n. 1914, 10 September. Vooruit: socialistisch dagblad. Seen on 31 May 2020, on https://nieuwsvandegrooteoorlog.hetarchief.be/en/pid/183416v00w/
Show text

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software. 

Drukster-Uitgeefster Sam: ftlaatschappij H ET L1CHT , bestuurder. P. DE VISCH, Ledeberg-Ocnt . . REDACTIE . . ADMINISTRAT1E HOGGPQORÏ, 29, GENT Dr gaan des* Belgisohe WerkliedenpartjJ. ; ¥erschjjnende alie dagen. ABONNEMENTSPR1JS BELGÎE prie maanden. . » , , fr. 3.2* Zes maanden . , , , . fr. 6.5( Csn jaar. ...... fr. 12.51 Men abonneert zictî op alie postbureele* DEN VREEMDE Drie maanden tdageiijks verzonden). ..... fr. &.75 GUNSTIGE WENDING Sedert de laatste acht dagen, hebben wij den indruk opgedaan, dat de oorlog, over het algemeen gezien, eene gunsti-, ger wending heeft genornen, voor de bondgenooten tegen Duitschland. De voortschrijdende beweging der^ russische troepen in Oost-Duitschland en in Oostenrijk wordt gemeld en. for-meel bevestigd. Overigens het terugroepen van duit-sche legermachten uit België toont dat Duitschland elders dan in België en in Frankrijk zich ernstig bedreigd ge-voelt.Eu dat is nergens elders dan van russische zijde. Daarbij komt dat Frankrijk met meer wilskracht optreedt dan het in den be-ginne den schijn ervan had. Laat Frankrijk afzonderlijk militair gezien, met opgewassen zijn tegen Duitschland, zeker is het dat men van die natie, meer krachtdadigheid mocht verwâchten dan er bij de eerstc ontmoe-tingen werd getoond. De waarheid zal wel deze zijn, dat Frankrijk verrast is geworden en hoege-naamd niet gereed vas. De moedige tegenstand van België \oor Luik, het werk dat wij de duit-schers daar geleverd hebben, heeft de plannen cher heeren geheel en al omver-geworpen. Zij moesten den 15 Augustus in Parijs zij. Wij zijn bijna eene maand later en de heeren duitschers zijn er nog niet, terwijl Berlijn evenveel en meer gevaar loopt dan Parijs. Dat is geheel zekeir al een leelijke streep door de duitsche rekening. Frankrijk heeft daardoor tijd gekre-gen om zich wel degelijk voor te berei-- den,. en Parijs in- staat van verdediging te stel.len. Anderzijds heeft Engeland de gele-'genheid gehad, zijne hulptroepen in te richten en ze naar Frankrijk te sturen. Ziedaar de verklaring waarom de laatste ontmoetingen der duitsche troe-pen met het fransch-engelsch leger een geheel ancler karakter hebben gekregen en eerder gunstig zijn aan Frankrijk. De omsingelende taktiek van Parijs door de duitschers is dcorzien, dat wil zeggen dat zij zal verijdelcl worden. Men mag 00k niet uit het 00g verlie-zen dat de Franschen op dezen oogen-blik op een \eel hooger zedelijk stand-punt staan dan hunne vijanden. Vooreerst ia Frankrijk de aanvaller niet en gaf het om aangevallen te worden, geene de minste gelegenheid of reden daartoe. In dees geval dus heeft Franrijk even-als wij het geweten zuiver en dat is eene kracht. De samenstelling van het nieuw minis-terie dat een waarlijk nationaal karakter heeft, is die zedelijke meerderheid van Frankrijk komen bevestigen en ver- sterken ; voor de eerste maal is de wer-kende klasse waardig vertegenwoo-digd.De indruk in die omstandigheden kan niets anders dan heilzaam en weldoen-de zijn. Daarentegen stelt men in Duitschland eene diepe zedelijke neerdrukking vast. Het socialistisch orgaan « Vorwarts » van Berlijh, steekt het onder geen tafels of banken. Tegenover de stijgende werkeloos-heid, die waarlijk reusachtig groot is en nog dagelijks toeneemt, acht het blad het noodig dat Duitschland den vrede sluite. Na onze kracht bewezen te hebben, moeten wij 00k toonen, zegl Vorvvarts, dat wij een hart hebben. 't Is eene diplomatieke wijze om te bekennen dat men er van" Duitsche zijde geen kans meer aanziet om de partij verder vol te houden. De historié enfin van de vos van La-fontaine, die de druiven te groen vond. Gelief daar nu bij te voegen de engel-sche oppermacht ter zee, een element dat onmisbaar is aan elk land dat leven moet van handel en nijverheid. In zulk geval verkeert Duitschland. Dat Erfgeland niet van zin is de oorlog gauw op te geven en zich te laten afschepen met een zaantje dit de kapel, dat bewijst den toon zijner pers, die deze is zijner gezaghebbendste staats-mannen, tegenover Duitschland en die men mag samenvatten als voigt : gij hebt den oorlog gewild, draag er al de gevolgen van. Een ander noodlot weegt cp Duitschland. ' Italie en Oostenrijk waren zijne bondgenooten.De eerste laat hem in plan, de tweede die Servie aanviel en door Rusland aangevallen werd vecht zijnen doodstrijd. Oostenrijk kan zich niet verdedigen tegen Servië, een klein land dat pas uit den Balkanoorlog kwam. Het blijkt totaal machteloos tegenover Rusland en vraagt hulp aan Duitschland, die zelf niet weet voor wèl-ken hçiligen eene kaars aansteken. Tôt overmaat van ramp dreigt Italie den oorlog aan Oostenrijk te verklaren. En tôt overmaat van beestigheid ver-klaart Oostenrijk den oorlog aan België. Zoo is het kompleet! Wij mogen dus in voile gerustheid be-sluiten dat de gebeurtenissen sedert een tiental dagen eerder eene gunstige wending nemen \oor ons. Helaas, dit vermindert niets aan de rampen en de ruine, aan het verdriet en de wanhoop waarmede aile oorlogen on-verrnijdelijk gepaard gaan. » Maar wij hebben er geene schuld aan en dat troost ons. p. H. De Duitschers komen naar Gent niet! B® ©BierlsaisielisM®^ te ©oaMlegesîi (De gentsche gemeentéraad had beslist, dat woensdag aan de pers mededeeling zou gedaan ztjn over de onderhandelingen tusschen M. Braun en vôn Boelm. Ilet werkersblad «Yëoruit» heeft tôt donderdag Q'ure mets ontvangen, terwijl er burger-kon fraters waren die er reeds woensdag van af 's middags mede ver-schenen.Dat men op het stadhuis wete dat wij niet vvenschen dit te zien herhalen. (Red. I 'oonàt.) Ha! enderlioud te Oordegem In den briej,jlie gcneraal von Boehm, bcvelkebber der duitsche troepen voor Gcnt, den mâandag, J september, dos avonds, door M. Wiser, wacht bij de ja-gers te paard van Luik, — die denzçlf clen dag in den omtrek der stad Gent krijgs-gevangen zuas gemaakl, — aan den bur-gemeester had doen overhandigen, wordt gezcgd dat hij voor de stad gekomen is 7net eene zeer sterke troepenmacht, vooral met een talrijke artillerie, bestaande meestal uit zeer zivare belcgartillerie van g>oot ■kaliber. a 1k heb, echrijft hij, inEichtineen ontvangen dat men cîs fourgerwacftt, dis zich ts Cent bevineïts opsîkuw gewaporsd heeft. !k rr.aak daaruit op dat ais ik op Gesrô aanrtsk, ik zal af ts rekenen h-sb-ben met een gewapentkn tegenstand van de burgerwasht en waarSiShijnlijk, wolgens mrjne orsderviiîding der laatste dagen, 00k van d? bsvoiking. « Sk ben geenszins vcomernsns t3ger\ V^ésteame Bergkt te strjJaérT. ik ver-werp dus a!!e veranîwooi'deiiikheid, in-dish- er gevachten pîaats hebben, als ik Cent zaî binnenrukken. « Ik zai dezen weerstand vvetan te breken, zorider iets te ontzien, door allo mlddeien waat-over ik beschik. « 0m dat te vermÊjdsft, verzoek ik u, m orge»1:, 8 septembar, om 9 ure3 naar mijn hoofdkwartier te komen, te Oor-degem, een wit vaande? medebrengend. « Sk za! u aîsdaï'b de voorwaarden doen kennen, tsgen weîke ik cr za! kun-nen aan verzaken rniddslen van geweld aar? ts wcndesi tegen de stad, dii? de verzameiplaats uitmaakt voor da Sur-gefwaoht.« tndien gi] u niet bij mij aanbiedt, ziiit gij er de gevoîgen van dragen, » Zooals wij'meldden is de Burgemeester, vergezeld van den Belgischen krijgsgevan-genc, naar het hoafdkwariier te ûorde-gem gegaan. Ht] werd er met zekere plechiighe'ul ontvangen door den generaal von Boehm, otnringd door zes ojjicieren van zijnen staf. ■ De bur gemeester nam de eerste het u rvoord; hij sprak in het Fransch, voor de vuist, nagenoeg als volgt, volgens hij zich hennnert: « Exceifôntie, « 5k heb uwon of^osp besntwoord, sta îang aarzeîen, geïooî mij vrîj. Maar gezien de zoo schfîkkoiijke bedreïgirîgen voor d© sîad Cent, vervat in uwen bnef, heb ik gedacht dat mijn piichî als buf-gemeestes' en ds bskommsring om het behoud de? stad, die ik do eer heb te besturcn, mij opSegden alie andere over-w-sgingen te de^n zvuiigen. « Zooals gij ziet, biets ik mii niet aan in mijn hemd en de koord cîtî don hais, zooals de Gôntenaars teri tijde van Kei-zer Kaiel V. H3t is a!s Beîgissh burger, onwriKbaai* geheoht aan zi?^ vaderland en aan zijn vorst, dat ik mij voor u aan» bïed en u toespreek. « Het Belgîsehs leger, gehooirzame'ide aan den ivîî van zijn oppersten overste, koning A!be: t, vsrîiedigt voet wcor voet den grand van het va&erland* a Htt heeftj zcoals het zijn pîioht was, d-e zwakne troepen, w/aarever het in de streek bQSohikte, Issen dsn cp-marsch der vijandeiijke troepen gesteld. « Dccr het gelai overwennen, heeft het zion voor v. teruggetrokken. Gij be» vsndt u thans voor e-sne opens stad, vyaar er lîoegestaamd geene gewapend? maeht meer is, « De burgemeeetsr ers do sohepenen der stad Cent, de butgsrliike ovsrheid vertegenwGordigsndijStelien hunne stad en hare îtnvoïters o^der da feEsaherming der wet^ii, cis de betrekkingen regelan tusschsn beschaafds woîhecen, bij oor-logstsjd.« Zij su!i$n aî doen wat in hunmt maeht is om a!le vijandolîjke daad van wege hunne stadgenooten vermijdan. De uitarukkeiijkste aanbeveîjrsgon wer-ti-en overigens gedaan om ze t© vaor-komen ; zij zullen nageieefd worden, zoo hopen wij vast. « Wij vragen u, indien het nog rr:oge-lijk is, U van onze stad af te ivenden en er ons hst bestuwr van ever te laten, zonder ds tiisschenkomst des* Duitsche overheid. » De generaal verstond wat Fransch,maar hij deed zich door een zijner ordonnan-cicofficieren de zinsneden vertalen, die hij niéT goed begrepen had. Het gesprek werd daarna in het duitsch voort gezet. De burgeiiieester heeft er natuurlijk vooral op aangedrongen, dat de vijandeiijke troepen niet naar Gent zouden komen.Na op d,eze hoofdzaak voldoening te hebben bekomen, heeft hij de gestelde voonuaarden besproken en geeindigd met toe le sttmmen in de opeischingen, die ivij In iiosverre sen vorst m zijn wcord gsbonden is il, IHaclBi&volSi Elkeen is verontwaardigd geweest over île trouv.'ioosheid van Duitschland. Dat land schond geTrapenderhand onze onzijdig-heid en onze onafhankelijkheid als natie, alhoewèj beide dingen aan België schrifte-lijk gewaarborgd waren door de groote Europeesche mogendheden waaronder 00k .. Pruisen, het tegenwoordig overheer-schend rijk van Duitschland en dat de toon geeft aan geheel het keizerrijk. Welnu reeds in 35e eeuw explikeert Macchiavelli (1) ons in hoeverre een vorst aan zijn woord of aan dat van zijn land gebonden is. 't Is leerijrk om lezen en goed om weten. (1) Machiavelli was een italiaansch staatsman en geschiedschrijver, geboren in 1469, gestorven in 1531. Hij was daarenboven een uitstekende letterkundige en gaf vele werken in het licht over filosofie en 00k onder den vorrn van tooneelstukken. Gelieel zijne opvatting over regeeren is gesteund niet op zedelijkheid maar vooral op'slûwheid, waarom men ze doorgaans be- Het boek van Macchiavelli getiteld : DE "\ORSr, is een der leerboeken ùîe meestal dienen voor de opvoeding der ko-nings- fen keizerskinderen : ACHTIENDE HOOEDSTUK In hoe verre een vorst aan zijn woord gebonden is. ledereen begrijpt, hoe loffelijk het in een vorst is te goeder trouw te zijn en eerlijk zonder bedrog zijn weg te gaan. De onder-vinding eehter in onze tijd leert, dat allcen die vorslen groote dingen tôt stand hebben gebraeht. die zicli weinig om goede trouw bekomnierden, die behendig anderen wis-tén te misleiden en daardoor ten sloite de meerderen bleken van lien, die zich door hnn gevoel van rechtschapenhéid lieten lei-len.Er zijn twee wijzen van strijden : raen kan het doen met wetten en met rinve kracht. De eerste wijze is die van den mensch, de andere die van het dier maar omdat in vele gevallen de wetten niet vol-doende zijn, moet men 00k tegenover men-sehen van de tweede gebruik maken. Daar-om moet een vorst de roi van mensch en van dier kunnen spelen. Het eene zonder het andere zal niet duur-zaam wezen. De dieren, waarvan een vorst den aard moet kunnen aannemen, zijn de vos en de leeuw ; de leeuw is niet slim genoeg om zich te hoeden voor strikken en de \os is niet sterK genoeg om zich tegen den wolf te verdedigen. Hij moet dus'vos zijn om de strikken te zien en leeuw om zich tegeji de. wîlye.n te verdedigen. Wie niet anders dan leeuw kan zijn, verstaat zijn beroep niet. • Een voorziehtig vorst kan en moet zijn woord niet houden, als het nakomên van ziju beloften sehadelijk voor hem is en als de omstandigheden niet meer bestaàn, die hem tôt de belofteii gebracht hebben. Uit don laatsten tijd wil ik een voorbeeld niet verzwijgen. Alexander VI Paus in Home, misîeidde de menschen altijd ; hij dacht aan niets anders en vond gelegenheid te over om het te doen. Er was nie-mand, die met meer nadruk beloften afleg-de en met eeden bevestigde en niemand, die er zich minder aan hield ; zijn mislei-ding gelukte eehtetv altijd, omdat hij dat deel \an de wêréldsche zaken uitstekend verstond. Het is dus voor een vorst aile bovenge-noemde eigenschappen te bezitten, maar hij moet er den schijn van Uunnen aannemen. Ik durf zelfs bewereu, dat het ge-vaarlijk is ze te bezitten en ze altijd in toe-passing te brengen, teiwijl het mittig is, als men ze schijnt te hebben. Het kan goed wezen mcdeïïjdend trouw, menschelijk, god^dienstig, eerlijk te schijnen en het 00k te zijn, maar men moet zich zoodanig kunnen beheersehen, dat men tôt het tegen-overgestelde kan komen, als het het noodig is. Men moet inzien, dat een vorst en vooral een vorst, wier heerschappij nieuw is ; niet aile dingen kan in acht nemen, waarom de menschen in t algemeen goed ge-noemdyworden ; om zich te handhaven, is hij dikwijls genoodzaakt tegen de wetten van goede trouw, mensè-hliévendheid, medelij-deu en godsdienst te handelen. Hij moet zich kunnen draaien naar de winden en naar de wisselingen der fortuin en zichA zooals ik boven gezcgd, hfih. aan. het goede houden, als het mogelijk is, maar zoo noodig, moet hij slecht kunnen zijn. Hij moet er zich zorgvuldig voor wach-ten zich ooit iets te laten ontsnappen, dat niet vol is van de bovengenoemde eigenschappen ; als men hem hoort en ziet, moet hij geheel menschlievendheid, goede trouw, eerlijkheid, medelijden en vroomheid schijnen. Vooral deze laatste eigensehap moet hij in schijn bezitten, want de menschen ootdeelçn over het algemeen meer naar het uiterlijk dan naar de cîaden. ledereen kan zien, maar weinigen kunnen oordeelen. Ieder ziet, wat ge sehijnt en weinigen begrijpen, wat ge-zijt en die weinigen wagen het.niet, zich tegen de meening van de velen te keeren, die onder de be-schermïng van de majesteit van den staat staan. Ten Ofiiziehte van de daden der menschen en vooral van die der vorsten, waarover men geen rechter kan inroepen, let men op het einde. Een vorst moet dus in de eerste plaats traehten zich te handhaven.: de mid-delen daartoe zullen altijd eervol gevonden worden en iedereen zal ze pi ijzen. De me-iiigte laat zich altijd vangen door den schijn en door het welslagen en in de wereld is bijna alleS menigte. De weinige ■anderen vinden er eerst plaats, als de menigto niet meer weet' waarop ze steunen moet. Een vorst van dezen tijd, dien ik niet noemen wil (1) verkondigt niots dan vrede en goede trouw en is van beide even afkeerig. Wan-neer hij naar de beide gehandeld had, zou hij reeds herhaaldc malen zijn maeht en zijn naatn vcrloren hebben. (1) Ferdinand van Arragon. gisteren reeds mededeelden. De ge?teraal heeft er zelfs herhaaldeliji dp gewezen, dat deze opeischingen zullei betaald worden. Het onderhoud liep ten einde met dezi woorden van den aeneraal: DE S TA Ù GENT HEEFT ONS GEEN KWAAD GEDAAN, WIJ WILLEN H AAR OOR GEEN DEN MINSTEN LAST, OP-LEGGEN.Na eenige woorden van dankbchdgVfèi gen, antvjoordde de heer bur gemeester: — Inderdaad, het is diiidelijk. De heer Braun is dan, zeer gelukkigl vcrtrokken. j De burgerwacht Wiser is dan in vrijX heid gesteld; de burgermeester heeft hen{ omhelsd. Zij zijn te samen naar Gent te-f, ru ggekeerd. Het incident van Dinsdag aan ons Feestpaleis M. Braun had M. Van Hee, onder-con^ sul der Vereenigde Staten verzocht, hem te vergezellen bij de duitsche overheden,; 11a de onzinnige daad van baron Kervyn. t Dat was geene slechte voorzorg ge-j w^eest ! Inderdaad generaal von Boehm beweerde 1 dat burgers op den duitschen auto hadden^ geschoten. Nu, M. Van Hee woont juist rechtovers ons Feestpaleis en had heel de zaak zien/ gebeuren. von Boehm deed hem ondeç eed verkla-J ren dat in het incident alleen soldaten waren betrokken geweest. * * * De gekwetste duitscher is naar het bur-' gerlijk hospitaal overgebracht, waar hij,i in eene afzonderlijke kamer, door Drs. Walton eu Debersaques verzorgd wor.dt. , Zijn toestand is zoo voldoende mogelijk.j Wannee'r men hem aankondigde dat hij geen krijgsgevangene was, en, na genezing, naar de duitsche linies zou terugkeeren^ toonde hij zich zeer verheugd. Te Melle-Quatrecli! Gister voormiddag brachten wij nogmaaî^ een bezoek aan M elle en Quatrecht, zoo erg, geteisterd door de schermutseling welke maandag tusschen Belgische en Duitsche1 soldaten plaats had. lleeds van af Ledeberg op den Brus-' selschensteenweg konden wij vaststellen dat het eene ware menschenzee was, — die, het kleine hoekje van wat het oorlogsveld1 is —, wilde zien. Om aan het Arsenaal den tram voort Melle te kunnen nemen, moest men wraar-| lijk vechten. Wij geraakten toch op deaj eersten die aanreed. Onderweg snorde ons een auto voorbij,j voorzien van twee amerikaansehe vlagjes,: en waarin wij den heer onder-konsul der Vereenigde Staten bemerkten. Onderwegj bleef de auto staan, twee Duitsche soldaten tegenhoudend, die te paard in de rich-Sj ting der stad kwamen aangereden. Wij" steklen vast dat de paarden ongezadeldi waren, en de tyigen van een trekpaard' aan hadden. ; Verder zagen wij eene uitgespanne petrool-kar Iangs de baan staan. Ziehier wat wij hieromtrent vernamen: Twee Duitsche soldaten der infanterie* waren op weg naar Gent. Waarom 1 Dat weten we niet. Zij ontmoetten bovenge-j noemde petroolkar, eîschten de paarden op wat de geleidèr heel natuurlijk bereid-j willig deed, sprongen er op. en reden ver-'j der op, voorat'gegaan en< achtervolgd door eene aanzienlijke onvoorziehtige menigte J waaronder de onteigende \;oerman. De Amerikaansehe onder-konsul ont-moette hen, sprak cle Duitschers aan, deed lien de paarden teruggeve-n en nam ze in zijn auto op. Denkelijk is hij er mede naar de plaats gereden waar de Duitschers kantonneeren. Verder op de baan was het eene groot» massa volk die clkander kruiste van of naar het <champ de.bataille». Aan den «terminus - van den tram te -Melle was eene afsluiting aangebracht. Daar eischte men het «pasport\ .Tuffers1 deden omhalingen voor de slaehtoffers — de geruïneerde dutsen — terwijl deze aan hunne woningen zelf 00k aalmoezen vroe-gen. 't Was eene treurige bestatiging- dat, de overheid nog niet reeds voor deze arme ongelukkigen gezorgd had. Gebrek aan i plichtbesef \anwege de bestuurders dezer1 gemeenten. Wij zagen landbouwers aan het werk om. het gedoode vee te delven. De honderden menschen die ter plaatse waren bespra-ken met afgrijzen de gruwelen van deq oorlog, vervloekten diegenen welke hen gewild hebben en tevens hem onder wien* bescherming, steun en zegen hij gevoeri wordt. ^ * # . ■ Wij vernamen 00k dat een Duitsch overste, die gekwetsten kwam bezoeken welka ■, jJjj. - het^ jpensioenaat dex- Joàeçhlteu ver- 3Q saasr1 ■■ 252 Prijs per nnmmer : voor België 3 centiemen, voor den freemiie 5 centiemen TeSefoon s Redactie 24-7 - Adlministratifl 2845 OoKdeB'dati 1Q Seplember1 1914

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software. 

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software. 

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software. 

Er is geen OCR tekst voor deze krant.
This item is a publication of the title Vooruit: socialistisch dagblad belonging to the category Socialistische pers, published in Gent from 1884 to 1978.

Bekijk alle items in deze reeks >>

Add to collection

Location

Periods