Vrij België

1092 0
02 februari 1917
close

Waarom wilt u dit item rapporteren?

Opmerkingen

Verzenden
s.n. 1917, 02 Februari. Vrij België. Geraadpleegd op 04 april 2020, op https://nieuwsvandegrooteoorlog.hetarchief.be/nl/pid/k649p2x23h/
Toon tekst

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Dit Nummer bestaat uit 16 Bladzijden. No. 76. VRIJDAG 2 FEBRUARI 1917. TWEEDE JAARGANG. VRIJ BELGIË ONDER LEIDINQ VAN FRANS VAN CAUWELAERT EN JULIUS HOSTE JR. PRIJS PER NUMMER: NEDERLAND 10 cent. ENGELAND 2 pence. FRANKRIJK en BELGIË 0.20 fr. . , VERSCHIJNT ELKEN VRIJDAG. ABONNEMENTSPRIJS PER KWARTAAL: NEDERLAND / 125 ENGELAND 2 sh. 6 d. FRANKRIJK en BELGIË 3 — fr. ALLE STUKKEN BETREFFENDE REDACTIE EN ADMINISTRATIF TE ZENDEN: 81, GEVERS DEYNOOTWEG, SCHEVENINGEN. INHOUD. De Rede van Wilson, Fr. van Cauwelaert. — Van de Wetenschap naar de Daad, J. Hoste Jr. — Wederopbouw van verwoest België, X, H Hoste. — Het „Vrije" Konink-r\jk Polen, Al. Jansens. — Militaire Vaktaal. — Nationale Staatkunde, VII, Fr. van Cauwelaert. — De Belgische Kon. Zoevaartmy. en haar bestryders, II, Dr. A. van de Perre. — Kantteekeningren. — De Wegvoering van Belgen naar Duitschland. — Intern. Overzicht. — De Boodschap van Wilson aan den Senaat. — Ingezonden. — Nieuws van het Front. — Gestorven St<-den (gedicht) — De Volkerenkrijg (wekelijksch overzicht). — Nieuws uit het Land. — Nieuws u t het Buitenland. — Over Vakboeken. — l'ers-overzicht. — Boekbespreking. — Amerikaansche Mensehlievendheid. — Adverteniiën. De Rede van Wilson. De groote rede, welke Président Wilson op 22 Jan. in den Senaat der Vereenigde Staten heeft gehouden, is het natuurlijk ver-volgstuk op zijn bekende vredesnota, eu be-wijst dat de opvatting, welke wij reeds hebben uitgesproken in ons nummer van 24 December de juiste is. Wilson heeft bij zijn eerste optreden reeds meer beoogd dan de mensohlievende roi te spelen van belang-iixjzea "oemldvltiaar tusschen twee vijande-lijke groepeeringen. Zijn nota was de in-leiding van een staatkundige actie, waar-door de Vereenigde Staten niet langer een voudig toeschouwer willen blijven, maar op werkdadige, zij het ook onbloedige wijze aan de eindoplossing van den oorlog willen deelnemen en de gelijkluidende bedoe-lingen, welke Wilson schijnbaar aau de strijdende partijen toeschreef, waren niets anders dan de hoofdlijnen van zijn eigen vredesplan. Het viel dan ook te verwach-ten dat hij de voortzetting van zijn pogin-gen niet afhankelijk zou maken van het onthaal welk zij bij de oorlogvoerende zou-den genieteu, maar ze onder ieder omstan-digheid onder dezen of genen vorin, zou voortzetten. De tweede stap is echter in meer dan een opzicht nog belangrijker dan de oerste. Het kan een daad worden van historische beteekenis voor geheel de beschaafde wereld en een ciaaa tevens waarvan de recht-streeksche gevolgen veel verder dan die huidige gebeurtenissen etrekken! Président Wilson heeft op een onbevan-gen wijze de voorwaarden bepaald aan welke de komende vrede voldoen moet wil hij dienen kunnen to't grondslag voor een algemeenen volkerenvrede, waarvan de duurzaamheid door de gemeenschappelijke macht der beschaafde landen zou worden gewaarborgd. De vrede mag volgen3 hem niet leiden tôt een nieuwe gespanuen \er-houding van evenwichtige machtsgvoepen, maar moet een Europa voortbrengen, dat rust gevoelt in zijn eigen schoot. Dit ver-edscht in de eerste plaats een vrede die «een blijvende angel, geen onleschbaren wrok achternalaat.De vrije sfesten moeten verder onderling als gelijk-gerechtigd worden behandeld, de naties moeten staatkundige zelfbeschikking en ieder groot volk, zoo ver het practisch uitvoerbaar is, een recht-streekschen uitweg naar de zee, verkrij-gen. De vrijheid van de zee zelf, en de beperking der bewapeningen te land en te water vervolledigen het grootsch program. Alleen wanneer dit laatste kan worden ver-wezenlijkt volgens de aangegeven beginselen zullen de Vereenigde Staten op hunne beurt bereid zijn om met hun macht- en middeien de verantwoordelijkheid over zijn behoud mede op zich te nemen. Men heeft van Wilson's ontwerp ge-zegd, dat het was .een mooie droom,-van den auteur dat hij geen zin had «retoond noch voor historié noch voor erkelijk-heid. En inderdaad, de rede van den président van Amerika schijut meer een leer-stuk van den hoogleeraar dan een program van onmiddellijke actie van hel staatshoofd Wilson. Maar deze vormelijke bijzondierheid1 moet ons niet misleidèn. Hel is aarmemelii|k dat <te vroegere geestelijke gewoonte van dezen auteur de samenstel-ling van het etuk hebben beïnvloed, maar het is niet aanriemelijk, dat hij zoo wei-nig inzicht in onze Europeosche toesCan-den heeft dat hij het theoretisch karakter van zijn eigen beschouwingen niet zou be-merkt en gewild hebben. Er ligt in het procédé van Wilson eeni-ge gelijkenis met dat welke de Entente in haar antwoord op zijn nota zelf heeft toegepast. Hij heeft vooral de richting willen aangeven, in welke de goede vrede moet worden gezocht, en daarom u'tcrste doelednden, abstracte eindpalen gesteld op welke de volkeren moeten aansturen. Maar hij) zal wel niet verlangen dat zijn begin-selen in voile strakheid door Europa worden aanvaard vo.oraleer zijne medewerking voor dfen toekomstigen vrede te verleenen, want de volledige vervulling van zijn ge-c'achte is alleen mogelijk in het mooie rijk van Utopia! Het is 'mmers ondenkbaar dat de ver-overende mogendheden van Europa, op een boetpredicatie van den Amerikaanschen staatsman alleen tôt inkeer zullen komen over hetgeen zij ain hun kleinere slacht-offers hebben mi3ilaan, eigenwil'ig den gireep zullen openen en de hun onderge-schikte volkeren zullen terugschenken aan zichzelf: 't is zelfs niet te verhopen, dat zij, op een zedelijk beroep alleen, aan de vreem-de nationalitet'en, welke zich onder hun heerschappij bevinden de vrije ontwikke-ling en zelfregeering zullen schenken. Machtsmisbruik, in de staatkunde wordt zelden door iets anders overwonnen dan door macht en daarom heeft die Entente gelijk wanneer zij bevestigt dat het Pruisisch militarisme alleen aan zijn ineenstorting on-■ der tegen-geweld blijvend ten gronde -zal gaan. De rust der algemeene bevrediging is ook voor Europa voorloopig nog een on-bereikbaar ideaal. Voor (te westelijke mogendheden, Engeland, Frankrijk, Spanje en de kleine naties welke op den westelijken zoom van Europa liggen — is de stabili-teit waarvan Wilson spreekt, wellioht te verwezenlijken. In centraal en oostelijk Europa zal dit zeer moeilijk zi.itn. Europa is nog te veel een gistketel van zoekeude en tegenstrijdige energiën en qq tegendtel-lingen van heden en toekomst worden door het noodlot der geschiedkundige overerving met steeds nieuwe angelpunten venneer derd. Gelukkig Amerika dat geen verleden heeft! Men verhope evenmin, dat de volkeren, wat hunne onderlinge verhoudlngen betreft', geheel terug zullen keeren "ot een gemeenschappelijk vertrekpunt, dat zij aile vroegere verdragen en bondgenootschappen waarvan vele op het eigenbelang geves-tigd en door het bloed zijn verstevigd, zullen vernidtigen om een nog onbeschreven blad papier ter hand te nemen, waarop zij d© beginselen zullen neerschrijven van hel Wilsonsche verbond der volkeren, om deze als eenige wet voortaan te belijden. En ten slotte ook de wensch van eei oorlog zo.ndcr overwinning, zal niet zon-der meer worden aanvaard. De oorlog kan leindigen zonder verplettering; het is mogelijk, dat hij weldra op een punt kome te staan waar men bij zichzelf overlegt of ae reusachtige offers, welke door een voortzetting tôt het bittere einde zouden worden gevergd, worden opgewogen door de goede kansen en door de voordeelen welke deze kansiin in zich bergen. Maar het doode punt van het volmaakte evenwicht bestaat zuiver denkbeeldig en evenzeer de moge-lijkheid dat er door dezen ontzettenden oor-llog geen geweldige wrok en haat in ae harten der strijdenden zou worden nagela-ten. Er zal echter veel van afhangen of de vredesonderhandelingen met grootmoedig-heid dan wel met wraakgier worden ge-leid, en slechts in het eerste geval zullen zij een duurzamen vrede kunnen nileiden. Men verbrijzele het milit'airisme, men kastijae den Pruisischen geest, die Europe wil vastleggen aan een stalen leiband, maar men zorge dat de volkeren, wanneer zi; _ tôt bezinning komen, niet ontwaken in I wanhoop en niet gedreven door den geeet van weerwraak, liever hun bestaan op een nieuwen strijd wagen dan te leven in dbn hun opgelegdten toestand. Maar wij herhalen hert, Wilson heett geen vaste païen geplaatst, waarbuiten hij zich niet wil begeven. Hij ook •vrijst in een richting en wij verhelen het niet — zonder daarom over ieder der -door hem gestelde problemen te willen uit> spraak doen — dat wij zijn pogingen met sympathieke belangstelling volgen. Tusschen het program der Entente en «Ht van Wilson is trouwens meer gemeenschappelijk s dan men op 't eerste oog zou ver-moeden, al zijn zij verre van eenzelvig, en het is niet uitgesloten, dat de vrede welke in werkelijkheid tôt stand zal komen tusschen beide in zal komen liggen. Er zal in dit- opzicht veel afhangen van de kracht tôt doorzetten welke Président Wilson met zijn beginselen zal verbinden. In zijn theoretische ontwikkeling heeft bij de^e a'ieen voorgesteld, als voorwaarden voor een intrede van Amerika in het vol-keren-verbond naar welk de wereld uit-zict. Maar in de werkelijkheid is hem de verwezenlijking van dit verbond geen on-verschil ige zaak. Hét is integendeel een Amerikaansch belang van groot gewicht en men mag veronderstellen dat 't hoofd van een zoo machtigen staat zich niet op een gemakkelijke nederlaag heeft voorbe«reid, wanneer hij zijn gezag en zijn prestige voor den toekomenden vrede heeft in de • weegschaal gelegd. In deze opvatting hech-ten wij ook groote beteekenis aan zijne bevestigïng, dat wij door de gedaclitenwis-i seling, welke hij heeft ingeleid, een te-paalde bespreking van den vrede, die aan den tegenwoordigen oorlog een einde zal maken, reeds veel nader zijn gekomenen dat een eindregehng, zooals hij| ze heeft geschetst, niet lang meer kan worden uitgesteld- Daarom heeft het ook een bijzonder belang, dat Président Wilson door zijn program voor te d'ragen in den Senaat der Vereenigde Staten, de na-tie zelf met zijn inzichten heeft verbond» en daardoor zijn uitwerking naar baiten aanzienlijk heeft' verhoogd. Wij, zien verlangend uit naar hetgeen verder uit Washington komen zal. Intus-schen wordt door de Entente met koortsi-gen ijver gewerkt om binnen zeer korten tijd hare vechtbaarheid op haar hoogte-punt te brengen en kan deze lente met een heslissenden slag, den Pruisischen h' oj£-moed het hoofd doen buigen, dan zullen naar wij hopen, spuedig de grondslxgen , kunnen worden gelegd van den groolen vredesbouw waaraan Wilson zijnen naam heeft willen hechten voor de geschiedcnls. FRANS VAN CAUWELAERT.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.
Dit item is een uitgave in de reeks Vrij België behorende tot de categorie Oorlogspers. Uitgegeven in Scheveningen van 1915 tot 1918.

Bekijk alle items in deze reeks >>

Toevoegen aan collectie

Locatie

Periodes