Vrij België

1037 0
26 oktober 1917
close

Waarom wilt u dit item rapporteren?

Opmerkingen

Verzenden
s.n. 1917, 26 Oktober. Vrij België. Geraadpleegd op 06 juli 2020, op https://nieuwsvandegrooteoorlog.hetarchief.be/nl/pid/2r3nv99w9t/
Toon tekst

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

No. 114. VRIJDAG 26 OCTOBER 1917. DERDE JAARGANG. VRIJ BELGIË ONDER LEIDING VAN FRANS VAN CAUWELAERT EN JULIUS HOSTE JR. PRIJS PER NUMMER: NEDERLAND 10 cent. ENGELAND 2 pence. FRANKRIJK en BELGIË 0.20 fr. VERSCHIJNT ELKEN VRIJDAG. ABONNEMENTSPRIJS PER KWARTAAL: NEDERLAND / 1.25 ENGELAiJD 2 sh. 6 d. FRANKRIJK en BELGIË 3.— fr. ALLE STUKKEN BETREFFENDE REDACTIE EN ADMINISTRAT^ TE ZENDEN: 81, GEVERS DEYNOOTWEG, SCHEVENINGÇN. > INHOUD: Een vraagstuk te veel, F. van Cau-welaert. — De Konferentie te Stockholm en België, J. Hoste Jr. — Indrukken en Overwegingen, H. — Bijdrage tôt den Vrijheidsstrijd der Czecho-Slovakken, Mr. J. B. de la Faille. — Prikkel-draadschetsen, L. Noë. — Op Reis, A Hans. — Krijgswetenschap. — Kantteekemngen. — Stm- pele Schetsen (gedicht), D. F. Boens. — De V ol-kerenkrijg. — Intefnationaal Overzicht. — Nieuws van het Front. — Heilige Liefde, G. Verstappen. — Nieuws uit het Land. — Nieuws uit het Buiten-land. — De oorlog en de economische toestand in Kongo. —• Boekbespreking. Bericht. Ten gevclge der voortdurende prijsstijgmg 1er grondstcffen zien wij ons verplicht den brijs van ons blad te verhoogen. Van af 1 November a.s. wordt de prijs per îummer ^2a/2 cent. De inteekenprijs wordt van af het volgen-ie kwartaal, dat op 27 Ncvember begint: voor N ederland fl. 1.50 ( Geïnterneerden (l. 1.25). Voor cnbezet België en Frankrijk frs. 3.75. Voor Engeland 2)9. Scldaten aan het front, welke ons het be-irag rechtstreeks van uit Frankrijk per inter-nationaal postmandaat (te nemen op een posikantoor in Frankrijk) tcesturen, beko-men het blad nog tegp.n den ouden prijs: frs. 2.50. Aile abonnementen zijn v'o&ruit betaal-baar. Een Vraagstuk te veel. Het manifest, waarin het Skandiviavisch-Hollandsch comité van Stockholm de vredes-voorstellen van de sociaal-democratische Internationale samenvat, spreekt ook over het talenvraagstuk in België. Het wenscht kultu-reele zelfstandigheid voor Vlaanderen en Wallonië, in een België dat overigens staat-kundig en economisch tôt volledig herstel zou worden gebracht. Op de wenschelijkheid van deze taalkun-dige hervorming van België hebben wij niets af te wijzen. Kultureele zelfstandigheid voor elk van onze twee nationale stammen, met volkomen aanpassing van het bestuur bij deze oorspronkelijke tweeheid is het grondbegin-sel van geheel onze taalpolitiek en kan als de kern worden béschouwd van het taalprogram aller stambewuste Vlamingen. Wij zijn het er echter n,iet over eens, dat deze aangelegen-heid tôt een onderwerp van de vredesonder-handelingen zou worden gemaakt. De taal kwestie is en behoort te blijven een vraagstuk van binnenlandsche politiek, zij moet door ons, zonder staatkundige inmenging var welke vreemde mogendheid ook, met eiger middelen worden uitgevochten, en wij gevei aan vriend en vijand van onze taalbeweging de verzekering, dat wij deze middelen bezit-ten en ze; te gepasten tijde, met voile krachl zullen toepassen. Ook de heer C. Huysmans, secretaris dei Internationale, heeft herhaaldelijk deze opvat-ting uitgesproken en verdedigd en het boe- zemt ons belang in te vernemen, of hij zijn oud standpunt heeft verlaten, dan wel of de bepaling van het manifest omtrent de taal-regeling in België zijn instemming niet heeft gevonden. Deze laatste veronderstelling lijkt ons niet waarschijnlijk, alhoewel het stuk zijn handteekening niet draagt, maar wij willen ook een derde mogelijkheid niet geheel bui-ten sluiten, alhoewel ze niet geheel strookt met de uitgesproken bedoeling om een basis te verschaffen voor vredesonderhandelingen, en deze mogelijkheid bestaat hierin, dat al-leen gemeend is een soort van toelichting op een algemeen beginsel dat, in het vredesver-d'rag, omtrent de zedelijke autonomie van de onderscheidenlijke stammen ip heterogene staten zou worden neergelegd. Maar aan platonische algemeenheden hebben wij niets en aan dwingende bepalingen, door vreemde mogendheden desnoods te handhaven, wagen wij onze vrijbeid. Flandria fara da se! Uit eigen kracht moet, kan en zal Vlaanderen zich verheffen en het zou voor onze kultureele bevrijding van veel grooter gewicht zijn dat de sociaal-democratische partij in België het beginsel der kultureele zelfstandigheid van Vlaanderen en Wallonië in. haar eigen program schreef, dan dat het als doode letter moet plaatsvinden in het vredesontwerp van Stockholm. Zoo wij oneens zijn zelfs met eene ver-zachte internationaliseering van het Belgische taalprobleem, behoeven wij niet opnieuw te Devestigen dat wij evenzeer als ooit gekant blijven tegen de inmenging der Duitschers in onzen strijd. De door hen ingevoerde dwang-hervormingen missen in onze oogen iederen rechtsgrond en onze liefde voor de Vlaam-sche zaak verzet zich met onverminderde kracht tegen de samenwerking, door de ac-tivisten beoefend omdat' deze samenwerking ons ideaal onteert en onze beweging hatelijk maakt in de oogen van ons volk. Maar wij ontleenen ook aan de onaantast-baarheid van ons standpunt en aan de onbe-i ispelijkheid van onze houding het recht om aan de regeering te zeggen, dat het Vlaam-i sche vraagstuk er te veel is en dat zij aan ons i land en aan haar zelf een grooten dienst zal i bewijzen met deze kwestie uit de wereld te ; schaffen, door de openlijke erkenning en de stelselmatige toepassing van ons taalrecht. Vvij hebben vorige week aangetoond, dat deze politiek van onrniddellijk rechtsherstel een eisch des tijds is, en het is niet noodig onnieuw in dezelfde beschouwingen te treden. Maar hoe langer we over onze toestanden nadenken, hoe meer het ons ook bevreemdt dat het zooveel moeite kan kosten om eene afdoende beslissing over het taalvraagstuk te verkrijgen. Immers tegenover de zeer gun-stige gevolgen, welke zij met zich brengt, staat geen enkel risico van beteekenis. Op geen enkel gebied van onze binnenlandsche staatkunde kan onze regeering, op dit oogen-blik, zoo veilig en zoo voordeelig doorhande-len als op het taalgebied, wanneer zij het doet in de richting van onze natuurlijke volksbe-hoeften.. Zij staat niet voor de keuze tusschen twee toekomstmogelijkheden, welke, bij on-gelijkheid van zedelijke waarde, ten minste gelijk kansen zouden verteegnwoordigen. De i-^-gepraal van de Vlaamsche gedachte in een bevrijd en zelfstandig België is een vaststaand feit. Yerzet van boven kan de komst van deze zegepraal wellicht een korte wijle vertragen, tegenhouden echter niet.Ik kan ook niet ver-onderstellen,dat er in onze regeeringskringen nog nadenkende menschen zouden verblijven, welke deze naderende feitelijkheid niet reeds hebben ingezien. Moet dan onze regeering zich doemen om de dienares te blijven van een aftakelend verleden en de toekomst ze eenmaal omverloopen zonder eenige achting, of is het niet beter dat zij zich vroeg genoeg opmaakt om den nieuwen tijd te verwelkomen en haar werk en waardigheid te stellen onder zijn blijvende hoede? Gouverner c'est prévoir is reeds versleten bij het vele gebruik, maar het blijft waar en een regeering, welke' niet voldoende vooruitzicht heeft om de onafweer-baarheid van de door ons gevraagde hervorming van ons Belgische huishouden te be-seffen, verbeurt haar goeden naam. En welke gevaren zouden er werkelijk mede verbonden zijn dat deze dingen onrniddellijk werden erkend? Men behoeft alvast niet be-vreesd te zjijin voor den weerslag op onze Waalsche bevolking. De tegen-standers van de \ laamscbe Beweging hebben ijverig gewerkt om onze Waalsche landgenooten een verwrongen voorstelling te geven van onze doeleindeia en, wij geven het grif toe, van Vlaamsche zijde is er niet genoeg gedaan om de misverstanden op te hel-deren, maar de Walen zijn niet tegen een in williging van de Vlaamsche rechtseischen gekant en een weinig voorlichting zou voldoende zijn om hun instemming volledig te vin-den. De eenige werkelijke weerstand zou te vreezen zijn van de kleine caste onzer ont-vlaamschte \ lamingen, en van een zekere hoeveelheid Vlaamschonkundige ambtenaren die in hun traditioneele rust niet graag wor den gehinderd. Maar de eersten maken ziçt ten slotte veel dikker dan ze zijn en wanneev de laatsten zouden gevoelen dat het eenmaal ernstig wordt met de lang besproken hervor-mingen, dan zullen ze in hunnen broekzak nog wijsheid genoeg vinden om zich niet vast te klampen aan een verloren partij. Indien echter de moeilijkheden meer schijr zijn dan werkelijk, de voordeelen van de door ons aanbevolèn politiek zijn zeer belangrijk. Men ontneemt aan den vijand elken schuil-hoek voor het opstellen van zijn politieke aan-valswapenen om zijnen terugtocht uit België te dekken, het aktivisme wordt blootgesteld in de voile naaktheid van zijn onbeschaamd bedrijf, en de sympathie voor onze Belgische zaak zal in het buitenland, in het bijzonder in Nederland, worden verhoogd. De belangrijkste voordeelen echter zal onze îegeering vinden in de versterking van haar eigen positie en *in de vermeerdering van 's lands militaire en zedelijke weerkracht. Wij hebben bij meer dan één gelegenheid bewezen dat ons taalregiem schadelijk was voor een doelmatige opleiding en aanvoering van ons loger, en het behoeft geen bewijs dat het ge-voel van miskenning dat op de Vlamingen weegt niet bevorderlijk is voor de zedelijke veerkracht van onze jongens. Zij deden noch-tans wonderen bij meer dan eene gelegenheid, maar wie de kunst v'erstaat om de geweldige oerkracht, die nog ongebruikt schuilt in ons volk, vrij te maken en in dep strijd te wer-pen zal verbaasd staan over wat hij met onze jongens bereiken kan. Een lan<l in oorlog, een klein Land vooral zooals het onze moet echter ook zijn geeste-lijke verdediging naar buiten verzorgen. Zelfs een zoo zuivere zaak als de Belgische moet bestendig verdedigd worden tegen altijd nieuwe aanvallen. Is het echter niet duidelijk dat de ongezonde taalverhou-dingen van ons land hinderlijk zijn voor de vrije ontwikkeling van onze verdedigingsmid-delen, daar zooveel bruikbare kracht ver-spild moet worden aan onzen inwendigen taalstrijd en voor .de onbevangene beoor-deeling der buitens-tanders, wanneer zij vast-stellen dat de taalrechten van de helft onzer bevolking zoo weinig worden in acht ge-nomen!En ten slotte, zooals wij het reeds aanduiden, de regeering zelf zou er eveneens rechtstreeks bij gebaat worden. De hangende taalmoeilijkheden belemmeren hare bewegingsvrijheid zoowel naar buiten als naar binnen. Haar handelingen worden door de Vlamingen, welke bezorgd zijn om het zedelijk bestaan van hun volk, met begrij-pelijke achterdocht gevolgd en zij kan onmo-gelijk, wanneer zij doof zou blijven voor hun rechtmatige verzuchtingen, bij onze Vlaamsche bevolking het vertrouwen en den invloed bewaren, waaruit zij de macht moet ontleenen om het land in de beproeving standvastig, eendrachtig te behouden. FRANS A'AN CAUWELAERT.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.
Dit item is een uitgave in de reeks Vrij België behorende tot de categorie Oorlogspers. Uitgegeven in Scheveningen van 1915 tot 1918.

Bekijk alle items in deze reeks >>

Toevoegen aan collectie

Locatie

Periodes