Over deze tekst
Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software
I £5rste jaarsamg wo.
oïïïîsda^, 33 rwoverailber 19l£»
s cent.
DE VLAAMSCHE S EM
I cm volk zal ni et vergaan.'
ALGESV1EEN EELGISCH DAGBLAD
Een dr actif maakt mac ht
DIRECTIE EN REDACTIEs PALEISSTRAAT 31. bovenhuis, AMSTERDAM, Telefoon No. 9922 Noord.
Onder leidîng van % Or. RENE DE CLERCQ en Or. Â. JACOB.
ABONNEMENTS PHI JS (by vooruitbetnling) : Voor Nederland per jaar gld. 6.50 — per kwartaal gld. 1.75 — per maand gld. 0.75. Voor België, Engeland, Frankryk en andere landen dezelfde prijzen, met verliooging van verzendingskosten (234eent, per îiummér), A DVERTENTIES 20 Cent per regel.
ifiieé Miiml
a jgch bezimiend over den Belgisclien Strijd» heoft de Vlaamsche Gezindlieid a 1 qorfk dezen strijd in verband gefaracht ^ de Vlaamsche Beweging. Dit kon niet anders.. Vlaandereii tocli heeft nièt de germgste 0ffer3 gebracht. Zijn aïoude steden zijn ten ixh verwoest-. Bierbare mouumenten uit ,ija grootsch verleden iiggen voor steeds onder puin bedolven. En nog immer ver-jloedfc zijn knapen- en mannenschap. Diep heeft de Oorlog ons Volk in zijn îostbaarst bezifc getroffen. Is het wonder, ,at wij ons bezinnen en uit het rampzaligo iedea afleiden liet. reclit op een boopvoller wkomst? dat wij verband leggen tuœchen ien hindigen BeTgischen strijd en dç toe-'.omstige herleving van het Vlaamsche Volk? Docli de wijze waarop de Vlamingen dit vfibaad zien, is zeer verscbCland. Op do ^tvikkeling van de Vlaamsche Gedacbte tijdens den Oorlog greep dit versoîiil diep in. Yan liet goed reclit van België uit, ont-rikkelden zich onder meer andere de tweo ,-eer uiteeuloopende stroomingen, die op, dit oogenbUik wel het scherpst naar voren îredeii en tegenover elkander staaii : de Vlaaimch-passieve e.n de Vlaamsch-actieve ftrooniing. Deook door dit blad voorgestane aotieve tfY.egiiig achteoi wij bij den lezar genoe~-:aam bekend. Tôt haar beliocren in. de, tîrste plaatg mannen als Borms, H e n-oeriekx, Meert, Wildiers, Van den Branden en zoo vele nderen. Nog gebeel onlang3 formuleerde ' - Katholieke Kainerlid Van d e Perre treffecd baar grondslag: Recbt tï recîitvaardigneid" 1 voor de kleine voikeren zijn" sdhreef bij, ,;dè i-n^et van D?zen volkerenoorlog. Een enkele geda-cli->iistrooroing gaat over gebeel Europa, deze 3?.ar rechtsherstelling voor de kleine volke-AlLeeu de Belgische overheid blijft cntoegaukelijk' voor de rechtvaardigbeids-?fde. Als Belg en Vaderlander heb ik aile ;wistpiaiten, die maar eenigszins de eensge-findbeid der Beigen in gevaar brengen, zorg-valdig te vermijden. Dwaaskoppen alleon rilen ons verwijten, dat w ij verdeeldbeid K?ien. Verdeeldheid verwekken zij (de Vlaamschliaters), die de eenvoudigste wet van beleefdheid en vaderlanddiefde ver-trappen". XJit geen ander inzicbt leidde, van het begin af, de a-ctieve strooming baar rwlit, af op een kracbtdge Vl'aamsclie actie. Va.n meët af ie baar door een passdeve tractie dit reobt betwist. En, bij ànderen grondslà^, kon dit bezwaarliik anders: ?,Dg averzsttelijkheid," verklaarde zij bij monde van~ Van Cauwelaert,M waarmee 'W den Koning en de Regeering tegenover ta Duitsche geweldpleging bat boofd is ge-toden, ligt gslieel in de lijn van de Vla-am-Beweging. De Vlaamsche Beweging is •imers ook een strijd voor eer en recbt. Z-ilk o&i strijd adelb en maakt niet lai ; ij verscdierpt het gevoel voor onze zedelijke v rpHchtingen. Het Vlaamscbe streven beeft Q3 Ylaniingsn het bewustzijn gegeveu, leden 's zijn van een land^gemeenscbap, vaarvoo?: È'len moesten opkomen." Ziobiçr dus voor de Passieven den seba-die Belgischen en Vlaamseben strijd Vprhindt. Deze scbakel is : het eerge-voel,'Ook wij bearnen dit. Dock wij beschouwen anders. Ja, de Vlaamscbe strijd is een strijd voor en recbt; kij adelt en verseberpt bet gevoel voor zedelijke verplicbtingen. Doch a 11 e n strijd voor eer en recbt is ait tat geval : niet alléén met den Vlaamschen, met den Belgiscken Strijd moet dit het geval zijn. De door zulk een strijd opgelegde ^erplicliuingen zijn wederkeerig: zij gaan met uit naar één kant alleen, zij gaan uit ïlaar beide kanten. Hierom hebben niet al- •*en de Vlamingen jegens de R/egeering, !liaar tee{t ook de Regeering jegens de ^sjningen verpliohUngen. ke Regeering te wijzen op baar vei^licb- ^'n?en tegenover bet Vlaamsche Volk, heb- ^'u Actieven zich tôt taak gesteld. De as$ieven ecbter doen hier bet zwijgen toe^. ^ ^°o blijkt het verschil in gronslag l,J~- Aen Pasoieven en Actieven den oor- tïrc^ tevens van bet verschil in houding .i , _
Iloe zwak belaas, moesten wij ervaran, bleek, in den onderliugen strijd, aan passieve zijde Vlaamsche liefde en trouw. Onwillig of onmacbtig orn door de kracht der Gedacbte rechtmatig over vrije. gee*ten t.e heerschen, werd door baar niets ontzieu om, door kwa-lijk verborgen. invloecLen, de doorv-oering te dwarsbcomen van bet actieve inzicbt- en zijn strijdbare kraclit te fnuiken. Hierom vooral woedde zoo fel de jongste bittere kamp. Tbans juicht de Franschgerlndbeid een-stemmig heb optreden der Passieven toe. Hun ongevaarlijk proza ueemt zij met iustemming, over in haar organen Dooh aan Vlaaansche zijde klinkt geen gejuich; maar kloppen bange harten. De oorlogorkaan woedt, hooge ceders kreunen. Zullen zij bezwijken, zullen zij niet neer-ploffen onder ziju mw geweld?... Dr. A. JACOB. 11 ■ —— ~h!> t '"lu ii" ■
Van ËaBSfeiasîî, mi lali ge nie! an bfgsÈejs piaen?
Onder de zen fitel behd-ît. van de hand van Dr. A. Borms het ,,J'Uiamschc Nieiiiré" { van, jonffr<tïed':n ZaU-fdarj- het roi g end* \ *cktrpe artikel, dat v?ij in zyn gehccl ové.r-' drukkén. De yronte invloed van Dr. Borms blctk bij den xf.nj.d voor de Vtrvlaa7,/^Jii» </ der Gtntscliè lloogetchool, ioen hiij in schù-r I aile Vlàanische- dorpe/i al* gevierd redtr.aar optrad en de adre-sb f- wtg n g met ver rassoie' \ vueees leidde. Berichten, die ons van aile kauten uit Holland bereiken, brengén bet onloochen-baar bewijs dat onze cens zoo gevierde Vlaamschgezinde boofdman, waar we allen de hoogste verwachtiugen op bouwden. niet enkel vijandig optreedt tegen aile Vlaam-v *be actie, maar be^aald een zwaro sçbuld draagt in de onwettclîjke en willekeurige frteilicg- w .L„ onze trouwe étiiidgenooie.il diôhter de Clercq en Dr. Jacob. . Sedert het beruchte ,,Vlâamsch ]\Iâ.nï-fest" van Van Cauwelaert ons ter kënnis kwain, mede onderteekend door Leonce Du-castillon, André de Ridder, C^-riel Buyàse, allen heerschappen wien ieder rechtgeaard Vlaming den eeretitel van Vlaamschen stri j-der zal ontzeggen, begonnen we te vreezen dat onze gedroomde O'Connell den weg naar Canossa opging. Volgens dat manifest immera, in Augustus 1.1. verschenen, moesten we de Vlaamsche Beweging stil leggen tôt ,, d en dag des yredes" en vol vertro.uwen volledige rechtsherstelling afwachteu van onze bekeerde regeering en van de broeder-lijke eensgezindheid onzer Waalsche landge-nooten.Pas veertien dagen vroeger nochtaijs, had Van Cauwelaert nog stout en bout ge&pro-ken in de nu zoo verguisde Vl-aams'chc Stem, en naast zijn wapenbroeders de Clercq en Jacob liet bij in het lieu Juli-nummer, als eeu helklinkende strijdfanfare deze manuel ijke woordeu schetteren : ..De geestelijke verwaarloozing waoriii **>U5» roîk werd gelaten door zijn verântwoordelijke opleiders en staatsliedeu, de zedelijke ver-dooviug well^e het als volk beeft ondergaan onder de drukking van een verfransehte maat-sohappelijke bovenlaag. de vernederingen velke het van aile openbare instellingen dag voor dag had te verduren, het bloedigo, neen, het hemel-tergende onreeht dat onzo Vlaamsche jongens wordt aangedaan, wanueer zij in den dood worden gevoerd door officieren 'en onderofti-cieren, welke hunne taal niet verstaan, zijn geen school van nationale fierheid. van vader-landsliefde. van booge burgerdeugd. Zij welke ons Vlaamsche volk w il Ion ontmannen in zijhen stamtrots, zij, welke bet willen losmaken van zijn grootsch verleden en het willen ontoe-gankelijk maken, door een opvoeding in een vreemde taal, voor de les s en van ons voorge-çlaeht, zij bereiden ons Vlaamsche volk voor op knechtschap, op laagheid, zij willen België zelf. verkleinen .en verminken, door het schen-den van de levenskracht van de helft zijner bevolking. ^Vlaanderen, gedenkt den Guldensporen-slag!"'Het is waar, daarop waa uit Den Haver het telegram gekomen, waarin beloofd werd dat wanneer België in het voile bezit van zijue souvereine rechten zou hersteld ziju ,,aan de verlangens en de verzuchtingen van het volk zou voldaan worden" ; maar kon zulk onbepaalde en rekbare belofte, die alechts de herhaling was van eene andere reeds op 31 December 1910 gedaan, vol-doende zijn om ons ineens het zwijgen op te leggen, nadat meu maandenlang de frans-kil jôns van aile pluimage ongestoord en on-gestraft het zuurgewonnen stukje Vlaamsche recbt had laten met de vcoten treden en onze Vlaamsche Beweging door al den verspreiden la^ter in haar diepste grond-vesten was ondermijnd? Zierlïier wat de beproefde en gezagbeb-bende Vlaamsche werker» H. Meert van Gent (die toch wel André de Ridder en konsorten waard is, zeker?), daarover schrijft: ,,Men verwacht van ons. dat we over taal-geschillen znllen zwijgen. "VVanneer wij hier, in het bezette vaderland, het franskiljonisme maar steeds zien voortgaan ons te bestoken ; wanneer wïj een verbeulemanst beambten- eji ambtenarendom, ook onder deze omstandig-heden zien voortgaan ons te sarren en te tergen, met opgedrongen Ffansch ; wanneer wij den konker van de verfransching onder ons <?og zien voortwoekeren en voorts in Vlaamsche bcholen door een idioot stelsel van onderwijs den moord op de ziel en het verstand van ons
van de handlangers der Fransche propaganda, Maeterlinck, Dettrée. De Mares, Horry in het bmtmland te keer zien gaan om ons te be-strijden ; zelfs een Demblon hooren vertellen , dat na den oorlog zelfs Vlaanderen zieh in de armen de-r Latijnsche kultuur zal werpen'; ecu ! lta.ymoud Colleyo hooron nitroepen : ,,La Belgique sera latine ou ne sera pas" ! ; wanneer wij de achterstelling van onze taal bijwonen bij de inrichting vau hooger onderwijs voor Belgi-; ebe geïnterneerdeu ; de miskenning van dio taal met haar uadeelige gevolgeii in de vlûchte-lingenkanipen : wanneer wij een Gérard Harry eyniek zieh opkomen voor de gewelddadige ver-j transebiug van Vlaamsche vluchtehngenkin-dertjes in Frankrijk .. dan is het iafheid om i te zwijgen." (1) j Hccrt ge, e:n Iafheid ! En omdat nu De j Clercq en Jacob die Ia fheid niet Willen bè-[ gaan, heeft Van Cauwelaert zich van heu ' Icsgcsçheurd en is hij zijn eigen broeders be-g'iunen bekampeu. Van toen af wordt de ,,importun" vau viosger gehuldigd dcor hesi de Fianschgezihde pers, die in de venge maanden haar venijn tegen hem. niet cpaa.rde. Zoo i? de arglistige XXe Siècle t.hans voortdurend ,,Ie chef autorisé dit Mouvement-Flamand" aan 't uitenelen tegsn ri de strijdend.e Vlamingen, Het trouwelooae blad gaat zelfs ver der en rcept in ziju num-mer van 29 October 1.1: zegevierend.uit, dat de gezaghebbende leiders cuzer Beweging ..ont depuis, longtemps dénoncé la félonie des deux directeurs de la ,,Vlaamsche Stem". .Was zulks wezenlijk waar, dat de Clercq en Jacob op die wijzc zijn aangeklaagd ge-worde-u, dan zou zoo iets klinken ais het kraaien van den haan in het huis van Caïphas, toen Simon Petrus ziju Meester verloochcnde ! Maar wij willen het .meode leugenaars-blarl, da-t voor geen schaudige sohriftverval-l Eching achteruitgiug om onze kloeken voof-man. vclksveitegenwoordiger Adelfons Hen-derickx, tsT^sia^terén, niet in 't minst ge-Icoveu eu zien er eenvoudig een duivelsche weiking in, cm on zen gewezen leider voor alie Flaminganten eeuwig te brandmerken. Neeu, Van Cauwelaert kan de Clercq en Jaccjb niet beschuldigd hebben bij de regee-ring: immers ze drcegen geen de minste schuld eu hun loyalisme is zelfs nu nog on-geschonden; daareubc'ven voor zulke laàg-heid acht ik enkel een franskiîjon in staat. Ook is het dat niet, wat wij, Vlaamsche strijders aan Vau Cauwelaert'verwijten. Ziju groote schuld voor eus is, dat met ,,het ge-zag en den invlced" die liem thans zeker niet meer cntbrekeu bij de regeering, hij. nageïaiéi?, hceft te vèrhinderen dat m eu de C'iercq en Jacob zoo onmeedoogend trof. Hij had vcor hen moeten in de bres springen bij de ministère en gewapend met den ove-rheer-lijken brief dieu de Clercq naar minister Poullet schreef, had hij mceteai deen inzien dat geen vau beide ambtenaare schuld had î en dus niet mochten geraakt worden. Xa al wat de Fraiïskiljons binnen eu bui-ten het land sedert liet uitbreken van deu oorlog tegen Vlaanderen hebben onderno-men, moet Van Caewelaert, dieu de Ne-derduitsche Bond als Vlaamschen nationa-li'st naar de Kamers heeft gest.uurd, toch l>egrijpen dat er Vlaamschègeziuden zijn, die oordeelen dat ,,het welzijn van ens arme, dubbelbedrukte en dubbelbedreigde Vlaamsche volk" (2) eischt dat we nu han-delen en zoo noodig goed en bloed moeten veil hebben voor de zaak, die we ons tôt levensideaal bebben gesteld. ,,Wy zwijgen rviet, zegt H. Meert, en we verklaren het luid opdat men het aan hooge rhand, aan de hoogste hand zou weten : Cultuurt zooveel ge wilt, maar hande.ii af van Vlaanderen, daarover gaat de strijd viunig, engenadig, tôt het uiterst." (3) Welnu zoo denken hier al de rechtzinnige Vlamingen, al dezen die het vroeger enistig meenden ; en ik zou hier lionderden namen kunuen noemeu van 't allerzuiverste allooi welke nu uwe houding volmondig afkeuren, terwiil enkel de dilettanten, de parade-fla-minganten van vroeger uWe taktiek vau ,,passieve Vlaamschgezindheid" deelen. Dat moet u toch wel eens doen nadenken, Van Cauwelaert 1 Maar ik vrees dat gij te fanatiek koppig zult zijn om uwe dwaling in te zien. Ach ! moest de oorlog met al zijn leed en rampeu ons dan ook,nog dit ongeluk bren-gen, dat wij u als onzen zoo veelbelovenden boofdman zouden verliezen ! Ge weetj het, Van Cauwelaert, hoe ik u vereerde eu hoe verknocht ik u was; en ge zult er geen oogenblik aan twijfelen wanneer ik u zeg, dat het met esn gevoel van wrange zielesmart is en met een krop in de keel, dat ik u dit ailes hier schrijf en op u terugdenk. Helaas! wat een ineenstorting van groot-sche verwachtingen voor ons duurbaar volk ! Ik zie u nog met den kranken, vergrijs-deu strijder, vader Coremans, tegen u ge-leund, binuentreden te midden de geest-driftig juichende scharen in den Burger-kring en hoor uw ontroerend, ziuderend i woord nog boven die duizendeu weerklin-ken: ,,Als jong man uit het volk, steeds ge-,,streden hebbend voor ous verachterd en ,,verdrukt ras, die met den strijd van de ,,Vlamingen wil staan of vallen, zou ik te-! ,,kort hebben gedaan aan mijn eigen zel-' ,,ven, zoo ik niet ailes had opgeofferd om ,,den strijd te aanvaarden in 't belang van ,,het VlaaiUvSche volk". (4) En zoo heb ik tientallen van keeren met bevende aandoening naar u geluisterd en in mijn levenstaa-k: ,,Ailes voor Vlaanderen!" hebt gij mij grootelijks gestaald en ge-sterkt: zoo op de groote meeting in de Harmonie, waar het Riitli der Vlamingen ge-houden werd en gij met Franck en Huys-j mans de handen ineenlegdet, als tôt plecli-ticre gelofte Vlaanderen te redden: te Roe-| selare op de Rodenbachfeesten, waar gij voor onze khapenschap, den geest opriept vau onzen levenswekker, die u zeker nu niet meed herkent!... Eerbt nadien zij t gij. om met Rodenbach te spreken: ;,in dien tragi-■i i _i i
! lal1g geraakt, dien meu hier de politielc ■ toeet." (5) Ja, Van Cauwelaert, de afschuweUjke Belgiscbe partijpolitiek, l^eeft u aan ons idèaal, waar gii eens zoo ma-nmoedig voor streedt, ontstolen ! Twee keeren heeft zij u in"'t Parlement in haar strikken gevangen on ons die gevoelige nederlagen berokkend in de Legerwet en de. Schoolwet. Ik heb u toen.bij aile Vlamingen trots ailes verdedigd, omdat ik hoopte dat gij ous toch de Gentsche Hoogeschool zoudt veroveren ! Helàas! wât nu gebeurt geeft me de overtuiginw dat ook daar ons eene bittere ontgooenebrig Avachtte. Immers thans, i nog veel meer dan voor de Hoogeschool, j kwam het er on aan dat gij u man van karakter toondet en zelfs tegen a-lle stormen | in', stuurdet naar ons heilig doel: ,,Vlaan-i deren !" . .. i Uit- uw eigen mond klinken die heerlijkc | wcorden: ..Groot is bij, die voor zijne zaak , gcgr.an is door bet lijden" en ,,machtig is ! de" man die door zelfverloochening zich vrij • maakt van de anderen". Welnu, dit lijden en die zelfverloochening bëbben de Clercq en Jacob verkozen boven Staal'gunsten en eer! Tusschen u en hen, kunnen wij, mogen wij geen oogenblik aarzeleu eu wat de dag van Tnorgen ons ook brenge, wij ziju bereid ailes te offeren voor ons Vlaanderen, ge-sf.erkt door de zalveude gedacbte, die w,e aàu u hebben te danken: ,,Onze Vlaamsche herleving. is de trage vrucht vau onberekenbare zelfopoffering en 75 jaar misprezen arbeid, door dezen ver-richt. welkë yanaf Jan Fraus Willems en zi jn tijdgenooten tôt op onze dagen bij nacht hebben gewaakt en bij dage hebben gewor-steld, welke zich hebben laten broodrooven en kleineeren voor het behoud van de ziel van hun volk." (6) Dr. AUG. BORMS. 1) Aanlialing uit den brief door den heer II. Meert; a-lgemeen sekr>'taris van groej: België van het Algeracen Nederlandsch Verbond en sekretaris van de HocgescLiool-kommissie,. naar de Xiemcè Ropt'erd-à.mschc Courant ge-stuurd.2) T~it den brief van René de Clercq aan minister Poullet. Zie nr. 292 van ons blad. 3) l it bovenverinelden brief van H. Meert aan de A". II. Ct. 4") Fit het verslag over de algemeene verga-dfi ing vau den Nederduitschen Bond, van 9 Apr.il 1910. oi Fit Vooriede van AÏbr. Kodenbach's , ('rvdr-vi' ; aaneehàakl door dr. Fr. Van Cauwelaert in zijne Vcrhandclinrjch ■ eii V&ârdraçhien. ' 6) Fit Vr.rhànd-'Ungen en- VoordracKtcn, van Fr.. Van Cauwenlaert (biz. 142). -*-*?,1.1 uw ■ - — i SCeicrs. Kern. Hoe îdjt gij van den hemel gevailen, Mor-geoister, Dageraadzo'cn... Jezaja lé : 12. ■ 1
Roskam.
Ophoffing Neutraliteît? Naar aauleidd-ng van een bericht in de ,,Kolnische Zeit-ung", dat een Belgiscbe Ministerraad zich voor het afsçhaffen van de Belgische neutraliteit zou hebben u-tge-sproken, weet de Figaro — naar wij iezen in de ,,Métropole" van 17 dezer — mede te deelen, dat de Ministerraad als zoodanig een dergelijken wensch, die voorbarig zou zijn, niet heeft geuit. Maar : jjllet is juùt, dat de Ministerraad, wa&r-van de ,,Kolnuche Zeit-ung" gewaagt, zieh met het vraac/stuk heeft beziggehouden, en d/Œt de m'eerd-erheid uerklaard heeft, gu-nstig te staan tegenover 'eene afscliaffing van de B e-lgis cive neu-t raiitei t Als en . de Franschman en de Duitscher het zegt, zal zeker het feit wel waar ziju. Do parasiet. ,,De Waalsch-Vlaamscbe quaestie, zegt de XXe Siècle do. 14-15 November jl., zal tu esche n Vlamingen en Walen geregeld worden ; dat wil zeggen, tussche.n Beigen." Helaas, de franskiljonistische XXe Siècle weet maar al te goed, wat ze zegt. Ze spreekt slechts van Vlaming en Waal. Ze ncemt er den derde niet bij, den traditio-neelen vijand van den Vlaming — dien dus ook vau den Belg ! Vlaming en Waal zullen spoedig t' aocoord geraken als men hen hun gang laat gaan. Bsiden wenscheai niet- beter dan het ,,in Vlaanderen Vlaamsch, in Wallonië Waalsch, en geen tweetaligheid meer!" Daar is ecbter een derde. Hij beeft de macht. Hij teert op de sappen van 't Vlaamsche volk. Hij verwurgt en verstikt het. Het is? De parasiet! De Franskiljou ! Een andere zedeUjkheidsmaatstaf. Dagelijks schrijftt de h eer J e a n B e r-u a r d voor de te Londeâ verschijnende ,,Indépendance belge" een ,,billet parisien". Zijn laatste stukje handelt over den invloed van den oorlog op wat hij noemt het huwelijkslevon. Op elegante wijze worden hier allerlei wal-gelij Kkeidjes verhaald... Zeker ziju wij in Vlaanderen niet alle-maal kuisene bagijntjes: er wordt ook wel eens esn t-rouwbcek verscheurd en voor elk ding hebben wij ook zijn rechten naam. Maar over de zedelijke verwildering, die een gevolg is van de huidige tijds\Terschrikkin-gen, zal 'voorzeker geen Vlaming met een eleganten glimlach praten... \T 1 4- î i- r. l-if ociic cro-r&rrA af. rriAii
ieder moet beoordeelen naar den maatstai van het vclk waartoe hij be-hoort. Van een algemeene gevolg trekking zuller wij ciïs cnthoudeu. Maar wij wijzen er tocl op, dat in sommige kringen uit de Fransch-Belgische wereld een andere zedelijkheids-maatstaf sdliijnt te worden aangelegd dai: bij ons. fransche Geteerden. Ook een Franscken tand steken wij in onzen roskarn: V6or de deelnemers aan de ,,Matinées nationales de la Sorbonne" trad op 15 dezer als spreker op de beroemde geneesheer Dr. Doyen. De aanhef van zijn lezing. meegedeeld door het ,,Journal des Débats", luidde: ,,In Frankrijk wordt de geleerde slechtf erkend dank zij favoritisme en politiek. Alaai dit zijn geen geleerden ! Het gaat er niet on geleerde te zijn in FranJcrijk; men moet ge ieerde zijn in de Wereld. Als ergens een '.grool Internationaal Congres plaats grijpt,' stuurt d( Rëgeering er slechts geleerden van dat soori naar toe om ons te vertegenwoordigen. Toer prof. V i r e h o w onlangs op een Congre: Dnitschland vertegenwoordigde en bet woorc voerde, was zijn gehoor talrijker dan op di-oogenblik mijn toehoorders zijn; de me.dedee-ling van den Frànschen geleerde ecbter werc niet eens door tien personen bijgewoond. Wa1 niet anders dan reehtvaardig was. Want wie ir Frankrijk voor geleerden doorgaan, gaan ir het buitenland voor nulliteiten door." Gemor ging hier op uit de zaal, vertelt li4t ,,Journal des Débats". Doch Dr. Doyer stoorde zich hiéraan niet en verklaarde, dat hij de vreemde studenten geen ongelijk kon geven, hun studies niet in Frankrijk, maar bij voorkeur in Duitschland te doen: Nulliteiten benoemt, de Staat tôt hoog-leeraar. Docb in Duitschland vindt de stùdent wereldberoemde leermeesters, prachtige ultra-moderno laboratoria, gczinnen waarin hij ir intiemen kring kan verkeeren en dio belang-stelling toonen in zijn werk." Hier kon de redenaar niet verder. Hef-tig© onderbrekingen aan aile kanten : ,,Loof dit te zeggen in de loopgraven !", ,,Er uit!", ,,Hou op!" enz. De Marseillaise werd ingezet, waarna het den spreker even-min mogelijk was zijn rede voort te zetten. Hij moest de zaal verlaten, terwijl een strijkje de Vision de Jeanne d'Are van Vidal speelde. Wat Dr. Doyen over de waarde der officieele Fransche geleerdheid vertelde, dragen wij zonder eerbied aan de Vlaainscb-liaters op, die steeds onvoonvaardelijk den gapenden mond vol bebbeu met la science française Fransche inlijvingsiust. In de laatste berichten vaai liet ,,Jciur-liai des B.ébats' ' va.n Zaierdag 13 Novean ber wordt de volgende bijzonderheid ovei Oostende ten beste gegeven omtrent de laat st9 beschieting der ongeluk la ge stad doo] de Engelsohen : ,,Een Fransolie officier, die, sinds bel uitbreken van dén oorlog, met zijine troeper ergens in onze (?) duinen veclit, besohrijfl i.i laconische bewoordingen den dood van der groôten vuurtoren van Oostende, die hi_ beeft. bij'gewoond : ,,0 n ze (?) arme Oostendsclie vuurtoren Ik heb hem zién plooien in het midder onder den slag van œn boni, en eindelij'i ineenstortea " SCnds wanneer zijn de Vlaamsche duiner Franscih bezit geworden en Oostende eer Fransche stad? ***
Uit de Pers
Doon, niet zwijgen I In het , jVlaamsche Nieuws" schrijf t een der leiders van het blad, Albert van denBrande, de populaire Groeuingher-wachtei", ouder den titel Vlamingerb van dt Daad q. m. het volgende: Wij hebben nooit aan do kern-Vlaamschge idndheid van ons volk getwijfêld. Men kan he wel, door allerlei loen&ehe middelen samenwei kend met ongelukkige omstandigheden, eei oogenblik in zooverre misleiden dat het onwe tend zijn eigen gelukkige toekomst verwaati loost, maar de diepe, nafcuurlijke aangéborei liefde voor moedertaal en stam heeft het steedi ongeschonden bewaard. Dat hebben wij he best gemerkt toen een veldtooht van laster e? verdachtmaking tegen het ,,Vlaamsche Nieuw.s' hoogtij vierde (alleen om wille van dit bovei ailes Vlaamsoh-zijn), en toch de ware, de éénig< flaminganten ons getrouw bleven; dat merker wij thans nog meer dan vroeger, naar aanlei ding van de zaak De Olercq-Jacob. Geen ware Vlaming of ook kij is getroffei geworden door don betreurénswaardigen, mis schien reeds betreurden maatregel, welke ge nomen werd tegen onze koene vrienden, de lei ders der .,Vlaamsche Stem" — ook weer ge troffeu om wille van hun boven ailes Vlaamscl zijn. Betùiginge'n van. instemming, solidari teitsverklaringen zijn hun toogekomen van a. wie voelen zooals zij en wat meer is, den zede lijkon moed hebben te liandelen zooals zij. D< Vlaamsche dagbladen die nog in België ver sehijnen hebben niet geaarzeld, in den persooi hunner opstellers, zonder weifelen en vôor eei nauwkeurige berekening van gebourlijke gevol gen, de hand te leggen in die der twee loyal< Vlamingen, dichter René de Clercq, de gezond; zanger van een herwordend Vlaanderen, en dr A. Jacob, de wetenschappclijk onderlegde trouwe Vlaamschgezinde. Maar ook velen vai hen die nog niet reohtstreeks in den strijc stonden voor taal en volk, zijn opgespronger om het gepleegde, grievende onrecht te wraken Carlylo zei van Cromwell dat hij grooter wa door hetgeen hi,j niet dan door hetgeen hij we gezegd heeft. We mogen van onze voormannei zulk een ,,stommen 'he'dcnmoed" niet ei6chen en beminnen, vereeren de zwakheid die hen to spreken aanzet. Het i6 groot6cb zijn leed t< verkroppen om gopleegd onrt>cht tegenoye Vlaanderen, maar het is edeler eigen. nederig< enorgie in aile omstandigheden tôt daden on te durven zetten. Te gepaster tijd werd gisteren. onder de ru briek ,,L.etterkimdige Prijskainp'', vau Iljseï gezegd: ..dat bij strijd voort tegen het.eng-egoïsme, dat hij vordert offerwi'ligheid. ver ]j-»rv1iAninfr vn.n y.ieb7.^1 f. naar het de Plicht. d<
Idee geldt". En onze medcwerker voegt er aan toe: ° ..Ons dunkt dat het woorden zijn om in deze tijden aan de Vlamingen te lierinneren." Jnderdaad. Slechts wanneer aile Vlamingen, wier stambewustz-ijn nog niet met den oorlog^-rook vervluchtigde, den moed willen hebben. naar Emm. de Bom zegt, „om de foreche handen uit te 6teken die den dag openscheuren, de vuisten die de toorts omklemmen", dan alleen gaat ^ laanderen een beter tockomst tegemoet. Meevoelen is niet meer voldoende. We hebben ovenveel aan een cegenstrever die niet hnn-dell) als aan een vriend dio juist deukt, zon-: der meer. Wanneer zullen eens aile flaminganten. de . velen die vroeger op meetings de toehoorders tôt handelen dierven aanzetten, en de zeer | a elen die in stoeten meezongen en mee^emani- festeerd hebben, zelf de daad voegen °bij het ' 1 woord, zooals degenen die wij vandaag lioten spreken? Men kieze thans tusschen de frans-kiljons die René de Clercq en A. Jacob deden broodrooven, en die beide onvcrsehmkkcn Va-nu n gen zelf. , Maar vau die keuzo door anderen zal onz ^ , v e rdere gedi-a gsl i j n niet afhankelijk kunnen zijn. e wetan dat ,,1-aten Ijegaan" on dit oogenblik gelijk staat voor ons volk met- • zelf- . i moord door verstikking", en or zijn nog wel ' menschen die zonder Brand van Ibsen te keu-nen, geleerd hebben: ,,Tets te willen. eeheel en vohedig. en aan dit willen ailes op te" offeren. ook liet loven." Prof. J. de cock. Wij lezeu in liet Nieuws" : • ZI°oak1:Ier do°r Belgische rcgeeringsmannen m Dgîi Haag gekmpt is geworden tegen Rem-<Jo Llerçq en A, Jaoob, zoo is men tegenivoov-thg bezig in Leuven tegen den Vla'amschen pi lester 1 rof. J. de Cock te kuipen. Door toedoen van Prof, van, Bierv-liet he-vigei Franskiljon, zijn reeds in Augus.tius' ver-sohulende Franskijljonsche Leuveuficlie Pro-fessoren met „één Vlaming" Prof. Lecoutere samengekomen, om zoo gezegde maatregelon tegen hem te nemen. Doch dezen hebben geen beslissing durven nemen, maar hebben het, over gelîiten aan den Franskiljonsehen raad van administrateurs der Universiteit. A\\vt zal deze nu durven doen ? AV aarom komen do Vlaamschgezinde Leu~ vensche Professoren, die het eehs zijn met Prof, de C-ock's ideeën en streven, ôpenlijk hier niet tegen op ? Sympathiebetuigingen. Het ,,Vlaamsche Nieuws", uit Antwer-pen, schrijf t : \ an oeu groep lezers, die do gedachte vooi -uitzetten, indien zulks noodig mocht blijk^u. de gebroodi-ooi'de opstellers dèr „Vlaanisohè îStem door middel van int-eekenjijsten stoffe-lijk to steunen, ontvingen wij deze kernachti'ge-verklaring : De on v aderlandsche, do an ti-Vlaamsche en onmenschelijke broodrooverspolitiek van ons. voor de Vlamingen gozegend ininisterie, toe-gepast op de beste onzer Vlaamsche leiders on beproefde hoofdmannen dichter de Clercq en dr. A. Jacob, heeft ons zeer getroifen en diep aangedaan. Doch moedeloos beeft het ons . niet geinaakt, integendeel, het heeft ons nog ' | meer vuur en strijcilust in de aderen gegoten, - • om met nog meer iever te wèrken, te st-rijden - en propaganda te maken voor onze Heilige Vlaamsche Zaak. Dit is nu weer eens eeu bewijs te meer, hoo iechtvaardig en hoe beminnelijk de Vlamingen i in ons Belgenland behandeld worden; dat. zijn de yruchten .van 85-jarigen strijd om recht eu geiijkheid. Nu, hoe meer siachtoffers, hoe meer heluén, hoe rneèr strijders. \ laanderen, ja, gansch Vlaanderen, moet ojrstaan als protest tegen zulke laffe handol-. wijze en als bewijs van iiulde, erkentelijkhekl en eehte trouw aan onze Hoofdmannen en auD ons Vlaanderen. Hou ende trouw. Ailes voor Vlaandrren. Jan Vets, Karel N lacminck, Lode en A. "s ets, Karel Meulenaerc» Léonard Anthonis, 11. Nollanfs. Eeu andere schaar overtuigden vergênoegt zich mot deze korte, maar zoo welsprekende, vcolzcggende verklaring, die tevens lieel het programma van het ,,Vlaamsche ^iéuws" syn-thetiseert : Geen Fransch, geen Duitsch, maar Vlaamscb in Vlaanderland! Levé René de Clercq eu Dokter Jacob! Jul Der Kinder, Kloosterstraat, 6?, Ant-werpen.Félix Verreyken, Brederodestraat, 107. Ant-werpen.Ph. Von Rijckel, Cuylitsstraat, 96, Ant-werpen.E. Aerts, boulevard Léopold II, 230, Brus-sel.Karel Do Calnwe, Sint-Bernardussteenwcg, 324, Antwerpen. Maria Geerte, Balansstraat, 144, Antwerpen. . Juliana Melis. Korte Vlierstraat, 13, Antwerpen.H. Melis, Korte Vlierstraat, 13, Antwerpen. • Jan-Baptist Melis, Korte Vlierstraat, 13, Antwerpen. Alfons Van den Begin, Pacificatiestraat, 14, Antwerpen. Een lid van het Algemeen Nederlandsch Verband (Tak Antwerpen) zegt letterlijk: Hiermede verklaar ik niet te behooron tôt degenen die aan ons Verbond verwijten: te Vlaamsch te zijn. maar wel tôt degenen die vinden dat ons Verbond niet Vlaamsch ge-noeg is. OorLogstijd is tarde tijd! Vooral nationale verbondcu moeten nu veel barder en met veel meer handvastheid strij-den of ingrijpen voor het ras dan wel in gewone tijden. Een verkeerd liegrepen vaderlandsliefde sohijnt als een orkaan o»-er ons volk gekomen to zijn en, om die gevoelens tôt uiting te brengen, stampt het nu nog îiarder op zijne voonnannen en op zijn eigen taal ? Dat " mag niet ! Levé René de Clercq en Dr. Jacob. Weg met de Smutsen en Botha's der i Vlaamsche Beweging! j Hendrik Verlinden, ing. chemist, te Wijneg'iem. j Simpel maar zoo opreebt en diepgeveeld I klinkt nog deze spontané uiting. { 'k Las heden uw lioofdartikel van Dijusdag en dat van Donderdag over Reuaat de Clercq. I Ik schaar mij zonder aarzelen eveneens aan zijne zijde, met aile oprechte Vlamingen. S chat gij deze verklaring bet melden weerd, dan moogt gij ze in uv blad ondeiteekenen. £eu pastoor uit het Hageland&che.