Vrij België

852 0
01 oktober 1915
close

Waarom wilt u dit item rapporteren?

Opmerkingen

Verzenden
s.n. 1915, 01 Oktober. Vrij België. Geraadpleegd op 19 januari 2020, op https://nieuwsvandegrooteoorlog.hetarchief.be/nl/pid/7659c6sq9p/
Toon tekst

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

No. 6. VRIJDAG 1 OCTOBER 1915. EERSTE JAARGANG. VRIJ onder leiding van FRANS VAN CAUWELAERT en JULIUS HOSTE JR. PRIJS PER NUMMER: NEDERLAND......i^V ... 10 cent. ENGELAND.......' #. . . 2 pence. FRANKRIJK en BELGI� . *^^M^ 0.20 fr. VERSCHIJNT ELKEN VRIJDAG. ABONNEMENTSPRIJS PER KWARTAAL: NEDERLAND..........� i._ ENGELAND............2 sh. FRANKRIJK en BELGI� ..... ��* 2.�U y. f ALLE STUKKEN BETREFFENDE REDACTIE EN ADMINISTRATIE TE ZENDEN: VAN LOOSTRAAT 89, DEN HAAG. Deze foto's geven een denkbeeld van den omvang der ver- woestingen in West- Vlaanderen. Van links naar rechts: De verwoeste kerk van Gheluvelt bij leperen. � Wat er overblijft van de pastorie te Ghe- luvelt. H .'t kasteel van Qhe- Ittvelt, waarvan het bovenste gedeelte door een granaat ge- tronen Js; de ver- schansingen hebben tot bescherming ge- diend aan de solda- ten, die zich in de kelderruimten be- vonden. � Het kasteel van Pol- derhoek bij Ieperen, waarvan de gevel doorboord is met granaten en geweer- schoten. Neutraliteit of Vrijheid. Wij willen op de gebeurtenissen niet ' vooruitloopeh. Maar de vraag is nu een- maal gesteld geworden en wij meenen ook ons antwoord niet schuldig te mogen blij- ven: �moeten wij wenschen dat Belgi� na dezen oorlog wederom geneutraliseerd wor- de of vrij zij, ook in zijn buitenlandsche politiek?" En ons antwoord billijkt zich om zoo meer, dat de kwestie van de Bel- gische neutraliteit niet gebleven is binnen de grenzen van de zuivere internationale aangelegenheden, maar rechtstreeks in ver- band is gebracht met onze binnenlandsche staatkunde. De zaak, over welke het gaat, is echter niet eenvoudig, want het woord neutrali- teit dekt verschillende lading. En- het is goed om van voren af aan het onderscheid te maken tusschen vrijwillige en gedwon- gen onzijdigheid. �k heb^ geen principieel bezwaar tegen vrijwillige onzijdigheid, niet alleen voor geval van oorlog, maar ook onder besten- digen vorm, voor den tijd^van vrede. Im- mers vrij gekozen neutraliteit is ook een vrucht van staatkundige zelfstandigheid, en wanneer een land op deze wijze zijn veilig- heid kan verhoogen, vermindert het daar- door zichzelf niet. Zelfs indien 'nl.plechtige verklaring van blijvende onzijdigheid, van wege onze Eegeering, na den oorlog, een middel was om ons land in de toekomst vrij te houden van elk staat- of krijgskun- dig verdrag, dat ons zou verbinden aan de lotsbestemming van om 't even welke nabu- rige of afgelegene grootmacht, dan zou ik deze vefklaringi van harte toejuichen. Maar een gedwongen, een opgelegde on- zijdigheid heeft niets, dat me bekoort. Dwangneutraliteit is voor een land geen eer, en bleek voor ons ten slotte geen zegen. Ik zal niet zeggen, dat zij voor ens alleen slechte zijden heeft gehad, maar zij heeft ons laten indoezelen in een over- dreven gevoel van veiligheid en schijnt ons ook te hebben gehinderd in het ont- wikkelen _van het eenig natuurlijk bondge- nootschap, op welk ons land kon aange- wezen zijn, het verbond met Nederland. Hoe men. evenwel ook denke over de verledene voor- of nadeeleri van ons neu- traliteitsverdrag, een verdrag als dat van 1839, komt niet opnieuw tot stand, en het loont dus zijn moeite niet om er veel woor- den over te verliezen. Verscheurde verdra- gen lijmt men niet aaneen. Zij berusten Qp wederzijdsch vertrouwen, en verloren ver- trouwen komt kwalijk terug. Wanneer op zoo brutale wijze, als door Duitschland, het bewijs is geleverd, dat een der partijen zich aan de overeenkomst niet langer stoort, dan haar eigenbelang medebrengt, dan zou het narrenwerk zijn zulke over- eenkomst opnieuw op te zoeken. Wij kun- nen dus, na de opgedane ervaring, naar den status quo ante niet terug verlangen en het spreekt als vanzelf, dat ook de mogend- heden, welke de verantwoording voor onze onschendbaarheid op zich hadden genomen voor een herstel van de vorige verhoudin- gen niet zullen te vinden zijn. Maar zou men zich niet kunnen verge- noegen met aan Belgi� de verplichting op te leggen om zich tenminste te houden bui- ten elk bondgenootschap met de het om- ringende staten? Zou dat wellicht in het belang van Belgi� zelf niet zijn? Ja, ik weet wel, dat men den goedge- loovigen onder ons tracht wijs te maken, dat Duitschland bereid zou zijn om. zelfs na een volledige overwinning, aan Belgi� zijn volkomen onafhankelijkheid terug te schenken, als het maar zekerheid had, dat wij geen aansluiting gingen zoeken bij Frankrijk. En" het is niet uitgesloten, dat zulke voorspiegelingen zelfs van gezag- hebbende Duitsche zijde worden uitgelokt. Er zijn reeds zoovele oogenverblindertjes tijdens dezen oorlog, van Duitsche zijde, beproefd om de menschen in den waan te brengen, dat zij aan Belgi� niets misdoen, tenzij door ons of onze naburen voor hun eigen zelfbehoud gedwongen! En zoowel als Duitschland voor zijn krijgskundig op- treden zich beriep op een fietieven op- marsen van het Fransche leger over onze zuidergrenzen, evenzoo zoekt het zijn in- lijvingslust te bevredigen onder voorwend- sel, dat Belgi� zich ook na den oorlog, op leven en dood zou hebben verbonden met Frankrijk en Engeland. Ik zal in een vol- gend artikel zeggen, hoe ik over dit zoo- genaamde blijvende bondgenootschap van Belgi� met zijn groote bondgenooten van het oogenblik denk. Maar het hoeft geen betoog, dat een gedwongen onzijdigheid, zonder tegenprestatie van vredesgaran- ten, een onzijdigheid door den ��nzijdigen wil van den overwinnaar opgedrongen al- leen een utopie zijn kan of een zachte benaming van een wezenlijke afhankelijk- heid. Een Belgi�, dat onder den drang van Duitschland zoogezegd onzijdig wordt ver- klaard tegenover hei buitenland, kan alleen een staat zijn, die beroofd is van de" vrij- heid om zijn eigen wilsbestemming te vol- gen7 en tegenover de aanspraken van het buitenland ontoegankelijk wordt gehouden door de steeds dreigende dwingkracht van het Duitsche Kijk, dat voor zichzelf echter steeds de wegen voor den opmarsch naar Parijs en de Noordzee zal zoeken vrij te houden. Ook wordt in feite aan een onzijdigheid als deze noch geloofd, noch gehecht. De enkele voorstanders van een nieuwe ge- dwongen neutraliteit zoeken ze elders. Zij willen ze vinden in een binnenlandsche tegenstelling van Walen en Vlamingen, van elkander verwijderd door de kloof der bestuurlijke scheiding. Deze samenvlechting van het denkbeeld der bestuurlijke scheiding met het vraag- stuk �; der neutraliteit is zeer opmerkelijk, en wanneer men zich houdt op zuiver Vlaamsch standpunt is .zij bevreemdend. Bestuurlijke scheiding, een zaak van zuiver inwendige politiek; neutraliteit, een zaak van buitenlandsche staatkunde; beide ech- ter al meteens onafscheidbaar vereenigd tot een aaneengesloten program. Ik -ben overtuigd, dat de meesten, welke beide woorden tegenwoordig samen-op de lippen voeren als een reddende leuze, van de beteekenis noch van het eene, noch van- het andere woord een juist begrip" hebbend Zij nemen de nieuwe leuze op, in goeden geloove, omdat hun is wijs gemaakt, dat achter deze leuze levenseischen voor ons Vlaamsche volk schuilen. Niet ieder, die spreekt van bestuurlijke scheiding, draagt den Belgischen staat een kwaad hart toe. Vele Vlamingen .denken zich achter dit woord slechts eenige vrij onnoozele bestuurlijke hervormingen, welke aan onzen staatkundigen samenhang geen gevoelige schade kunnen berokkenen. Maar deze eisch wordt ook voor zeer gevaar- lijke bedoelingen *�bruikt, er de gevaar- lijkste zijn deze, welke met bestuurlijke scheiding de blijvende neutraliteit willen bewerkstelligen; want zij willen ons land doemen tot onmacht door tweedracht, tot afhankelijkheid ' door inwendige verdeeld- heid, en het kan geen verwondering baren, dat deze streving alle sympathie en mede- werking van Duitsche zijde heeft onder- vonden. Een neutraliteit als deze is een rechtstreeks Duitseh belang, niet een Bel- gisch, noch een Vlaamsch. Zij vervangt den leeuw uit ons nationale wapen, door twee aan elkander gekoppelde wachthon- den, -welke -zich vruchteloos van elkander willen losrukken, elk in' zijn richting, maar den dief vrij spel geven op het onbe- waakte erf. Want over een haH ^zelfstandig Vlaanderen, afkeerig in zijn buitenlandsche neigingen van deze van Walloni�, wandelt de Duitsche soldenier ongehinderd naar de Noordzee, en zijn beschermende hand wordt overigens, volgens de vooraanstaande ver- dedigers van het nieuwe scheidingsplan zelf, blijvend noodzakelijk voor de handhaving v�n deze Vlaamseh-Waalsche wanverhou- ding. . Het baart dan ook geen wonder, dat een dergelijke tegenstelling tusschen onze beide landsgedeelten alleen met de hulp van de Duitsche wapens zou kunnen tot stand worden gebracht, maar het getuigt alvast niet voor den goeden smaak, noch voor het waardigheidsgevoel van de neutra- listen-door-bestuurlijke scheiding, dat zij zelfs niet hebben geaarzeld op deze Duit- sche hulp tegen hun eigen volk, dat ze wantrouwen, een beroep te doen. Het getuigt evenmin van hun zuivere Vlaamschgezindh�id. Zij willen zelfmoord uit wanhoop. In de plaats van � zijuhet dan door harden kamp en door steile zelf- opheffing � ons volk in vrije en eigene meesterschap, broederlijk en rechtschapen met de Walen gedeeld, in het gemeenschap- pelijk vaderland", op te voeren naar ge- zonde en volledige* ontwikkeling, willen zij het werpen in de versmachtende omarming van het Duitsche overmachtig eigenbelang. En de samenkoppeling van neutraliteit en bestuurlijke scheiding, welke ik bevreem- dend heette van zuiver Vlaamsch stand-

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.
Dit item is een uitgave in de reeks Vrij België behorende tot de categorie Oorlogspers. Uitgegeven in Scheveningen van 1915 tot 1918.

Bekijk alle items in deze reeks >>

Toevoegen aan collectie

Locatie

Periodes