Vrij België

1781 0
close

Waarom wilt u dit item rapporteren?

Opmerkingen

Verzenden
s.n. 1918, 21 Juni. Vrij België. Geraadpleegd op 22 mei 2022, op https://nieuwsvandegrooteoorlog.hetarchief.be/nl/pid/zp3vt1hp3h/
Toon tekst

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

VRIJ BELGIË ONDER LEIDING VAN FRANS VAN CAUWELAERT EN JULIUS HOSTE JR. PR1JS PER NUMMER: NEDERLAND 12* cent ENGELAND 3 pence. FRANKR1JK en BELG1Ë . . ... 0.30 fr. VERSCHIJNT ELKEN VRIJDAG. ABONNEMENTSPRIJS PER KWA'RTAAL: NEDERLAND / 1.50 ENGELAND 2 sh. 9 d. FRANKRIJK en pELGIÊ 3 75 fr. ALLE STUKKEN BETREFFENDE REDACTIE EN ADMINISTRATIF TE ZENDEN: 81, GEVERS DEYNOOTWEG, SCHEVENINGEN. INHOUD : Meer klaarheid: Fr. van Cauwe- Noë. — Uit den Oorlog: Narnen 1914: II; E. laert. — Over vreemde inmenging; J. Hoste Jr. — Claes. — Kantteekeningcn. — Internationaal Over- De Bestuurlijke Taalregeling in Belgic. — Vlaam- zicht. — Nieuws van het Front. — Mijn Front- sche Letteren, V: De Bestendige Aanwezigheid; brieven; J. De Maegt. — Nieuws uit het Land. — G. Opclebeek. — Nuttige Lessen; H. Hoste. — Nieuws uit het Buitenland. — Boekbespreking. — Prikkeldraadsehetsen: XIX: Hoog besoek; ls. Advertenties. Meer Klaarheid. Nota der redaktiè,— Onderstaand artikel, dat geschreven werd vôôr de ministerieele wijziging, bereikte ons eerst d.d. 19 Juni. Onze lez ers zullen vaststéllen, dat verschei-dene beschouwmgen in het artikel vervat, door de feiten zyn achterhaald. In haar ge~ heel heeft e eh ter de behandelde kwestie niels van hare aktualiteit verloren. „Ons Vaderland" van 25 Mei vraagt meer klaarheid omtrent de Vlaamsche studiekom-missie onlangs door Minister de Broqueville in zijm Département ingesteld. ,,Ons \ ader-land" heeft gelijk. Na de eerste mededeeling, aan de Vlaamsche bladen gedaan over de ge-boorte en de opdracht van deze kommissie kon worden verwacht dat wij spoedig meer zouden vernemen over hare samenstelling en hare beteekenis, en al zal binnen enkele da-gen geheel de geschiedenis nog slechts re-trospectieve waarde bezitten, wil ik op mijn beurt, er toe bijdragen om de zaken op hun juiste waarde te brengen. Doch voorafgaandelijk een kleine ophel-dering over mijn eigen verhouding tôt be-doelde kommissie. Eerst heeft ,,Ons \ laan-deren" van 12 Mei me voorgesteld als haar ,,technisch raadsman". A ermits de officieuse aankondiging zelf nadruk legde op het feit dat alleen ambtenaren in den schoot der kommissie zetelen uit hoofde juist van hun technische bevoegdheid, moesten de lezers van ,,Ons Vlaanderen" bij zich zelf zeggen, dat er ongetwijfeld een vergissing in het spel was. Maar nu brengt „Ons Vaderland" een variante. Ik word „rechtskundig advi-seur" en er komt een privaat-schrijven bij te pas, waarvan de oorsprong te ernstig is, om zonder terechtwijzing te worden voorbijge-gaan.Welnu mijn Vlaamsche collega en vriend, op wiens woord „Zander" van „Ons Vaderland" zich beroept, heeft het verkeerd voor. Er is wel spraak geweest van het geem hij voorstelt — en hij weet dat uit mijn eigen mond — maar er is niets van gekomen. Ik ben in geenerlei hoedanigheid lid geworden van de kommissie en ben zelfs niet officiëel tôt eenige medewerking uitgenoodigd. Het is gebleven bij voorloopige besprekingen over de vraag of ik, in voorkomend geval bereid zou zijn mijn1 meening te zeggen over de voorstellen der kommissie, en het lag in de bedoeling van Minister de Broqueville om hetzelfde nog aan andere volksvertegen-woordigers te vragen. Ik heb deze mogelijke gedachtemvisseling niet willen af wij zen. Wij hebben ons oor-deel onder stoelen noch banken te steken, en dat oordeel is des te een'voudiger dat de tijd der halve maatregelen voorbij moet zijn. Maar voorzichtigheidshalve heb ik er steeds nadruk op gelegd dat ik in geenien cleele eenige verantwoordelij'kheid voor het werk der commissie wenschte op te nemen, noch in eenige mate door haar belemmerd te worden in mijne Vlaamsche actie. Zoo staan de zaken, en ik geloof dat de stichters der commissie zelf er moeilijk meer bepaalds zouden kunnen oyer zeggen, want ik betwijfel of zij zich zelf reeds een vaste gedachte hadden gevormd over hun werk-plann'en. Ik raad in elk geval aan al de Vlaamsche bladen aan zich voortaan een beetje wantrouwiger te toonen in het opne-men van losse gezegden, die tegenwoordig gevaarlijker zijn dan ooit. Daarmee kan ik, maar ik hoop, definitief afstappen van deze persoonlijke beschouwin-gen, om een woord te zeggen over de commissie zelf. Deze kan natuurlijk niet de plaats inne-men van de kommissie, welke eensgezind gevraagd werd door de Vlamingen van het front, door het Vlaamsch-Belgisch Verbond in Nederland en door onze Vlaamschgezin-de pers en ons verzoëk bleef geheel, ook na de tusschenkomst van Minister de Broqueville. Wij hebben allen een kommissie ge-wild, die door de regeering met een geheel onafhankelijk gezag zou worden bekleed en die door hare samenstelling zelf het ver-trouwen der Vlamingen zou verdienen. Zoo-ver mijne inlichtingen strekken, bén ik de eerste geweest om —• in overleg met vrien-den uit „Vrij België" — een uitdrukkelijk verzoek in dien zin aan de regeering te rich-ten. Het is reeds aniderhalf jaar geleden, en sedert dien heb ik dat verzoek herhaaldelijk vernieuwd. Ik heb telkens verwezen naar de Vlaamsche grievencommissie, welke het verslag van 1856 heeft ingediend, want deze heeft voor haren tijd een merkwaardig en een kranig stuk werk geleverd. Mijn verzoek bleef echter onvoldaan en het ger.ing-schattend antwoord dat eenigen tijd Iater door Minister de Broqueville werd gegeven, op een gelij'kluidende vraag door Dr. Van-deperre langs parlementairen weg gesteld, pleitte niet voor den ernst met welke de regeering over het Vlaamsche vraagstuk pleegt na te denken. Naar het schijnt heeft onze regeering in. dit voorjaar het denkbeeld der kommissie eindelijk opgenomen en er lastige besprekingen aan gewijd, maar men kan op onzen ministerraad het spreekwoord niet toepassen dat vele handen licht werk maken. Tôt nu toe is er in elk geval, na al deze barensweeën geen vrucht zien. Maar intusschen kwam vrij onverwachts, een departementeele kommissie te voorschijn in het Ministerie van Nationale Herinrichting. Over de inzichten gaan we niet redetwis-ten. De internis non judicat Ecclesia. Over de objectieve waarde van deze kommissie het volgende. Het is klaar dat een kommissie, die door den Minister, ten gerieve alleen van persoonlijke werkzaamheid, voorstudies heeft te le veren aan haar politieke bevoegdheden geen groote beteekenis kan ontleenen. Wij kunnen dus van onzen eisch om een zelfstandige kommissie geen afstand doen. En tusschen-1 beide wil ik even waarschuwen tegen mogelijke zelfontgooehelingen. Zelfs de mooiste kommissie, met de meeste plechtigheid door de regeering ingesteld, zal ons geen gebak-ken brood op tafel brengen. Een kommissie is geen wetgevend lichaam en de meest gun-stige voorstellen die ze kan voorbrengen blij-ven slechts vrome wenschen, zoolang zij door de regeering of wetgevende kamers niet kracht van wet hebben gekregen. Het zoo verdienstelijk verslag van 1856 werd door Rogier eenvoudig opgeborgen met de scham-pere bemerking ,,11 n'y a plus de griefs flamande". ,,Er bestaan geen Vlaamsche grie-ven meer". En een gelijkwaardig lot zou ook het werk eener nieuwe kommissie kunnen worden voorbehouden, hoe bevredigend ove- ! rigens dit werk ook zou wezen, indien we daarnaast niet de macht ontwikkelen om onzen rechtmatigen eischen zelf stuwkracht van uitvoering bij te zetten. Het nut van eene als door ons gevraagde kommissie ligt, mijns inziens, vooral in haai propagandistische waarde. Zij kan voorlich ting verschaffen aan de nog bevooroordeeldc geesten en gezag aan onze beginselen; zij kan de regeering verhinderen nogmaals een uitweg te zoeken langs de kronkelpaden der kompromissen en aan de volksvertegenwoor-diging, voor zoover deze zich over de taal-hervorming zal moeten uitspreken, het werk verkorten en het is duidelijk dat eene door geheel de regeering erkende bij koninklijk be-sluit als zelfstandig verklaarde en tegenover Vlamingen en Walen gezaghebbende kommissie in deze veel meer waarde heeft dan de persoonlijke hulpdienst door Minister de Broqueville in het leven geroepen. De kommissie van minister de Broqueville had dus als politieke instelling voor ons slechts zeer geringe waarde. Haar bestaan zelf bleef geheel van de willekeur of van de persoonlijk politiek lot van haren stichter afhankelijk. De fceste beteekenis van dit initiatief lag dan ook voor mij in het feit dat aan deze kommissie de opdracht .werd gegeven niet om de beginselen zelf der taalpolitiek te bespreken, maar om het Vlaamsche grond-bèginsel, zôoals het door bekende Vlamingen uit het bezet gedeelte in het protest aan von Hertling werd geforinuleerd, in bestuurlijke en wetgevende bepalingen uit te wrer-ken. Deze omschrijving van ons beginsel was wel is waar onvolledig, maar eerlijk gelezen stond zij in èlk geval vierkant tegenover de tweetaligheidsthesis welke, niet lang te voren door minister de Broqueville zelf, in zijn be-ruchte Trocadero-rede werd ontwikkeld. Het communiqué waarbij de oprichting der kommissie aan de Vlaamsche bladen werd geineld, scheen dus op eene zwenking te on-ten gunste te wijzen, en deze omstandigheid kon niet anders dan als een gunstig voortee-ken door de Vlamingen worden begroet. Ik twijfeji er overigens geenszins aan of het lag ook in het verlangen van prof. Vander Essen om, binnen de hem gestelde opdracht, goed Vlaamsch werk te leveren. Maar, zelfs ten beste genomen, meer dan een propaganda-middel was en kon dit besluit van Minister de Broqueville niet zijnn en het was waar-aehtig niet noodig om in de „Legerbode" van 7 Mei 1918 reeds zooveel nadruk op de „gevaarloosheid" van de kommissie te doen leggen. In de ,,Legerbode" wordt ons name-lijk nog eens goed op het hart gedrukt dat deze taalkommissie niets anders is dan een braaf zusje van een gehecle reeks studiekom-missies, welke in den vruchtbaren schoot van het ministerie van nationale herinrichting zijn ontstaan en dat zij alleen „verslagen (?) heeft te leveren over de bestudeerde vraag-stukken en ze aan de regeering te ondérwer-pen, die ze, wanneer het noodig wordt ge-acht, zal wijzigen — en daarna wetsontwer-pen zal voorbereiden, waarover zal gestemd worden door de kamer na den terugkeer in het vaderland". Is het nu klaar? # Het is in elk geval klaar dat wij er met de kommissie de Broqueville nog niet, zijn en over enkele dagen zal het misschien de vraag zijn of de kommissie nog bestaat. Maar het klaarste van al is, dat wij, Vlamingen, genoeg hebben aan al dat regee-ringsgemodder op taalgebied"."~ FRANS VAN CAUWELAERT. Al de lezers van „VRIJ BELGIË" maken een flinke propaganda tôt het bezorgen van nieuwe inteekeningen. VRIJDAG 21 JUNI 1918. DERDE JAARGANG. j No. 148.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.
Dit item is een uitgave in de reeks Vrij België behorende tot de categorie Oorlogspers. Uitgegeven in Scheveningen van 1915 tot 1918.

Bekijk alle items in deze reeks >>

Toevoegen aan collectie

Locatie

Periodes