Vrij België

558 0
08 oktober 1915
close

Waarom wilt u dit item rapporteren?

Opmerkingen

Verzenden
s.n. 1915, 08 Oktober. Vrij België. Geraadpleegd op 15 december 2019, op https://nieuwsvandegrooteoorlog.hetarchief.be/nl/pid/fq9q23rr2p/
Toon tekst

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

die ons van onze roeping zou willen af-trekken.België is en blijft, wat er ook gebeure, een kleine staat, en moet zijn staatkundige bemoeiingen en strevingen d«|trmede in overeenstemming brengen. Kleinstaat-poli-tiek hoeft niet enghartig, niet laagdenkend, noch kleinmoedig te zijn. Het onrlerscheid van groote en kleine mogendheden ligt ail een in natuurkundige verschillen: ver-schilî van ui.tgebreidheid. en vooral van militaire niacht, niet in de verhevenheid van liet zedelijk standpunt, dat zij zouden kunnen innetmen, en het zijn alleen de krachtmonomanen van het Duitsche militarisme, welke de minderwaardigheid van de kle'ne staten als een dogma willen neer-zetten. Het komt er echter voor de kleine staten op aan. dat zij niet afdwalen naar de banen der satelietenpolitiek, maar in voile zelfstandigheid hun eigen wegen blij-ven volgen. Ik lieb mijn geloof in de leefbaarheid, mijn . overtuiging van de hoogere roeping der kleine nation — ook na dezen oorlog — reeds openbaar bevestigd. o. a. in een voordracht, welke ik te Rotterdam op 9 Maart 1.1. heb gehonden. Ik voeg er gaarne aan toe, dat ik het met Professor Struycken eens ben, dat wi;j daarbij alleen rekening hebben te houden met de histo-risch tôt bestaânsrecht en bestaanbaarheid gekomen kleine staten, zonder in onhoud-bare veralgemeening op te gaan. Maar liet blijft, mijns inziiens, niettemin waarlieid dat historisch gevestigile kleine staten in hunne beperktheid-naar-buiten zelf, de gelukkige aanleiding vinden om hunne buitenlandsche politiek vooral te richten op hooge zede-lijke doeleinden: vrede, recht, toenadering der volkeren en bevordering van gemeen-schappelijken beschavingsarbeid, welke on-vermijdelijk bij de groote mogendheden den terugslag ondervinden van de eenzijdigheid en de traagheid, welke uit de zelfvoldaan-heid der macht wordt geboren. Heeft België, samen met Nederland, in het verleden niet zeer verdienstelijk werk op het gebied van het internationalisme geleverd? Met meer gezag zullen wij dat werk terug kunnen aanvatten na den oorlog. Met meer gezag niet alleen, maar ook met meer sukses, als de kleine staten malkander willen verstaan, en als ze maar durven door sterke onderlinge bondgenoot-schappen hunne gemeenschappelijke belan-gen, hunne onafhankelijkheid en hunnen invloed te versterken; en in het tôt stand brengen van dezebondgenootschappen moet België vooraan gaan. Dit is echter een thema om op terug te komen; want deze bondige bewering vol-staat niet. Maar het zij nu reeds gezegd, dat onder ^lle kleine staten er geene zijn, welke in de Europeesche staatkunde een meer belangrijke en heilzame roi kunnen spelen dan België en Nederland, als ze met malkander betere kennismak-ing en blijvende toenadering willen zoeken. FRANS VAN CAUWELAERT. Treurig Werk. M 1 VU1 Ds. J. D. Domela Nieuwenhuis Nyegaard ! heeft het noodig geoordeeld met een vlug-schrift uit te pakken, waarin zijn haat voor België en zijn ijver voor den... ,,Groot-. Teutoonschen Statenbond" hoogtij vieren. Elke aanval. waarvan België in dit vlugischrift het voorwerp is, wordt door den schrijver beschouwd als een middel om Vlaanderen van het Belgische -s'aatsver-band los te rukken en het naar den kant van Duitschland te drijven. Noodzakelijk komt het er in een derge-lijk vlugsclirift op aan bij de Vlamingen twijfel te doen ontstaan over hun toekomst in een onafhankelijk België; wat de overtuiging versterkt. die wij reeds uitgespro-ken hebben. en wel. dat alwie op dezen oorlog zou spekuleeren om de Vlamingen en hun taal in een vrij land êr onder te krijgen, zich niet alleen bezondigt aan een lafheid. maar ook voor den vijand wapens s«ieedt. Zoo Maeterlinck werkelijk gezegd heeft, dat de Vlaamsche soldaten strijden om ,,Vlaanderen van nu af aan voor goed bij de Latijnsche beschaving in te lijven," dan heeft hij een doorslecliten dienst aan zijn vaderland bewezen, daargel'aten dat hij aldus bewijst een illusie te koesteren, die door de Vlamingen zal beschaamd worden. Hun recht op een eigendommelijke beschaving blijiven de Vlamingen hoog houden; deze oorlog heeft dat recht niet ver-zwakt. maar versterkt. en het is sleehts naarmate - wij ons meer Vlaming zullen voelen, dat wij beter in staat zullen zijn het goede op te nemen. dat ook de Latijnsche beschaving kenteekent en het tôt eigen schoonheid te verwerken, maar er in opgaan ten koste van ons eigen leven, dat niet en nooit. De Koning deed een beroep op aile Bel-gen. opdat zij uitsluitend zouden denken aan de vrijmaking van het grondgebted en in verband daarmee geen andere bedoelin-gen zouden hebben. Het spreekt van zelf, dat die oproep niet alleen gericht is tôt hen. die uit onbezonnenheid of door een verkeerd inzicht langs Vlaamschen kant in het vaarwater van een Domela Nieuwenhuis terecht komen, maar ook tôt die Bel-gen. die, zooals Maeterlinck, den wagen der Latijnsche beschaving als een pletmolen over Vlaanderen zouden willen doen rol-len. De eersten, die daartegen in een vrij België den strijd zouden aanbinden. zouden onze Vlaamsche soldaten zijn. wier al-gemeen rechtsbewustzijn in den strijd voor België versterkt en gelouterd werd. Maar wij zullen om wille der waarlieid de be'eekenis" der woorden niet overschat-ten, welke Maeterlinck kan uitgesproken hebben; wij hebben inderdaad al te veel 1 • Belgen ontmoet — zoowel Walen als Vlamingen —, die hun zin voor een verstand-houding, gegrond op wederkeerigen eerbied voor elkaars rechten lieten blijken, en die er den nadruk op legden, dat de Belgen tôt plicht hebben. buiten elke vreemde in-menging om. de vraagstukken op te los-sen. die hen zouden kunnen verdeelen. De wijze, waarop Ds. Domela Nieuwenhuis Nyegaard met aanhalingen omspringt. verplicht ons overigens op onze hoede te blijven. Zoo heeft hij het over een zitting der Belgische Kamer, waarop de voorzitter verklaarde, dat Frankrijk een natie is. die aile Belgen beminnen. en de Kamerleden uitnoodigde te roepen: ,.Vive la France!" Zorgvuldig wordt door den heer Domela Nieuwenhuis evenwel verzwegen. wat daar-toe aanleiding gaf; een Kamerlid, die nooit in de Vlaamsche beweging het geringste gezag had, liet zich. door politieken liarts-tocht gedreven. de woorden ontvallen dat Frankrijk een... .,rotterepubliek was". De voorzitter der Kamer over een derge-lijke u.itlating terecht verontwaardigd, wil-de dadelijk dien slechten indruk wegnemen en noodigde zijn collega's uit te roepen: . .Leve Frankrijk ! " — Wat heeft een dergelijk incident te stel-len met de buitenlandsche politiek van België en waarom wordt door Ds. Domela Nieuwenhuis de bijzonderheid verzwegen, die er toe aanleiding gaf. zoo hij er niet op uit was. om door tendenz-aanlialingen België in een verkeerd daglicht te stellen? Hij wil Vlaanderen door dergelijke mid-delen den kant van Duitschland opdrijven; zijn ,,Tëutoonsche" ijver maakt er hem blind voor, dat een rechtstreeksche of on-rechtstreeksche inlijving van Vlaanderen bij Duitschland de dood "zou worden van het Vlaamsche volk, zoowel op economisch als op taa'gebied. Dat volk zou ten dienste gesteld worden van Duitsche expansiezucht; de groote nijverheidsondernemingen zouden gevaar loopen afhankelijk tes worden van Duitsche Irusts en wat deze of gene Duitsche taal-kundige er ook moge over denken, zou er zeer waarschijnlijk, zooals het overigens vôôr den oorlog het geval was, een stil-zwijgende overeenkomst ontstaan tusschen heel wat anti-Vlaamsche grootnijveraars uit de Vlaamsche gewesten en Duitsche kapi-talisten. overeenkomst waaraan het eigen-lijik Vlaamsche volk zou geslachtofferd worden. Is het niet teekenend, dat, zoowel te Antwerpen als te Brussel, heel wat nijve-raars en handelaars, die aan de Vlaamsche beweging bepaald vijandig waren, hun kinderen naar de Duitsche school zonden, waar er nagenoeg geen Nederlandsch on-derwezen werd, zoodat ook de zonen van rijk geworden Vlamingen door toedoen van Duitsche scliooloverheden aan hun eig<>n Vlaamsche volk vervreemd werden? Als v r ij e burgers, uit eigen k r a c h t naar h o o g e r, ziedaar de leus der Vlamingen. Langs een steilen weg werken wij ons op naar die hoogten, waar wij een gezonde, bloedeigen beschaving kunnen ontwikkelen. en hoe hooger wij klimmen, hoe meer hel-derheid er komt • in den geest. hoe beter wij, kunnen neerzien op al het kleinzielig gedoe, dat in vredestijd ook de werking der verschillende politieke partijen ken-teekende. en een hoogere vlucht in ons openbaar leven belemmerde. Op de hoogten, die wij ons droomen. zullen wij die Belgen ontmoeten, die al de mogelijklieden zoowel van Vlaanderen als van Walonië willen ontwikkelen. De andere Belgen, door min edele bedoelingen gedreven, zullen nooit in die sferen ge-raken. En hoe kleinzielig schijnt ons tegeno'* er dat streven, liet drijven van mannen als Domela Nieuwenhuis, hoe bespottelijk aan-matigend klinken zijn beweringen. onder meer waar hij Vlamingen om den tuin wil leiden door de voorspelling, dat hun taal de verkeerstaal zou kunnen worden in het groot Teutonenrijk. waar hij, de Neder-landsche predikant, zoogezegd spreekt na-mens... de Jong-Vlamingen! De heer Domela Nieuwenhuis geeft ons den sleutel van een raadsel. Wij hadden ons inderdaad "afgevraagd hoe 't mogelijk was, dat in een Gentsch Vlaamsch blad zu'ke misdadige uitlatingen konden voor-komen. Thans wordt ailes duidelijk: die uitlatingen gingen niet uit van Vlamingen. Zij werden blijkbaar ingegeven of gesclire-ven door een Nederlandschen dominé. Wij geven hem de uitdrukkelijke verze-kering. dat het een ijdele poging is, het gemoed van het Vlaamsche volk te willen vertroebelen. JULIUS HOSTE Jr. Een zoogezegd „Manifest". Een der leaders van de Vlaamsche Stu-dentenbeweging schrijft ons: In een van de vlagen van ,.,delirium teutonicum", die den naam van Ds. J. D. Domela Nieuwenhuis Nyegaard zoo'n droeve beruchtheid hebben bezorgd en waarin deze heer de wereld omschept naar het beeld en de gelijkenis van zijn verlangens, werd de wereld verrijkt met een zoogezegd mani-l'est, door hem toegeschreven aan een ..groep'" (?). die hij betitelt de Gentsche groep der Jong-Vlamingen. Wat de lieer Domela Nieuwenhuis op eigen veraniwoordelijkheid aan bijbelsche vizioenen ten beste wil geven, laten wij liefst aan de beoordeeling van zijn eigen landgenooten over. De lieele spéciale drijif-veeren, die den Gentschen predikant schij-nen aan te sporen, maken het voor een katholieken Vlaming, lastig die zaak bij bet rechte eind aan te vatten. Maar als dezelfde heer Dom. Nieuwenhuis de conclusies van zijn elucubraties als 'n manifest van Jong-Vlamingen wil doen doorgaan, mogen wij dat niet langer zonder tegenspraak laten gebeuren. Dit zoogezegde manifest, waarin voor Vlaanderen de vrije ontwikkeling van eigen aard en eigen begaafiheden wordt geëischt ..onder liooge bescherming van het Duitsche Rijk". en volgens welke Vlaanderen aile heil verwachten zou Van liet ,,maclitige. zegevierende Duitsche broeder-volk"'. is een slag in het aàngezicht van de duizenden jonge Vlamingen, die liun knapenjaren en hun jongelingsleven in den dienst van de jonge Vlaamsche Beweging hebben do'qrgebracht. Hoewel de lieele toon. waarin dit stuk gehouden is. dit waanzinnige pleidooi voor het al-Teutonendom ..onder de hoede des Al'erboogsten". liet uitsclireeuwt wie er de s tel 1er van is, toch zouden zij, die er hunnen naam toe leenen. al even misdadig zijn als hij die het uitdacht. Ik zou beschaamd en bedroefd zijn, zoo er enkelen onder de jongere Vlamingen te vinden waren, die hun werking en hun streven voor Vlaanderen afhankelijk maak-ten van vreemden invloel en vreemd gezag en bereid zouden zijn de laatste bladzijde van een brochure van Domela Nieuwenhuis als de hunne te erkennen. Zij zouden liun strijd verloochenen en meineed plegen tegenover de jongere Vlaamsche Beweging. Als onderdeel van de groote Vlaamsche Beweging. waarvan zij de lioop en de vreugde was. heeft de Vlaamsche Studen-tenbeweging zonder ophouden den strijd gevoerl wegens onrecht en dwang; zij kan en wil niets verwachten van hen, dlie, dank zij het onrecht, ons volk thans onder den knie houden. Geen enkele van al de jongere Vlamingen, die het onrecht gedragen hebben als een tastbare werkelijkheid, waardoor vele geslachten van ons volk tôt geestelijke kreupelheid werden gedoemd, zal zijn heil verwachten van hen bij wie het recht van de zwakken niet kon opwe-gen tegen de begeerlijkheid van enkelen. Wel kunnen wij begrijpen, dat er wrevel ontstond in het liart van vele Vlamingen over lien, die ons gedurende dezen bloedigen tijd hebben verdacht gemaakt van het ergste, en die meestal om vroegere connecties en handelingen te doen vergeten, thans het luidste schreeuwen en de zuiversle inzichten van de Flamin-ganten hebben belasterd, — zulke hebben verraad gepleegd tegenover de gemeene zaak van allen, die zich burger van België noemen. Maar e^enals wij de overmoedige taal scliandvlekken van lien, die uit het tegen-woordige lijden van Vlaanderen, ten na-deele van het Vlaamsche volk, bate willen trekken, veracliten en bekampen wij elke poging, die strekken zou om, door middel van de overniacht der Duitsche wapcnen, ons volk te drijven in de baan van zelf-verraad.Het Al-Teutoonsche drijven is evenzeer onze vijand als de dreigënde grootspraak der latiniseerders ; wij zijn en blijven ger-maansch, zooals God ons, schiep, met de' taal en het karakter die Hij ons gaf, maar slaan even ver van een rasverwant volk, dat ons op oneerlijke wijze besprongen heeft. als van de Latijnsche krachten, die ons eigen leven zouden willen verstikken. En de eigen plaats, die wij willen innemen. in de rei der volkeren. willen wij zelf ver-overen ..met de gaven, die God ons gaf.'' Wij ook gelooven, vaster dan ooit, in de wederopstanding van ons volk; deze tijden hebben ons geleerd de mate van onze krachten. Van den onweerstaanbaren drang van gen gelouterd en versterkt Vlaanderen, niet van de .,hooge bescherming van het Duitsche Rijk'', noch van het ..zegevierende Duitsche broedervolk" verwachten wij het nieuwe leven van de toe-komst.Als lid van het Algemeen Katho-liek Vlaamsch Studentenverbond meen ik dus :e moet en zeggen, dat in verband met de Vlaamsche beweging er geen enkele ..groep" kan bastaan, die de gedacliten, uitgedrukt in het manifest van Ds. Domela Nieuwenhuis Nyegaard, onderteekenen kàn of zal. En aan hem wil ik ter overweging geven, dat hij niet het recht heeft te spre-ken van ..ons Vlaamsche volk", en nog-veel m'nder op te treden als woordvperder' van de .,Jong-Vlamingen". BERICHT. Wij verzoeken onze abonnenteir ons het bedrag hunner inschrijving toe te zenden per postbon (voor Engeland per money-order.) Het beheer van „Vrij België" zal eer-lang een kwijtschrift laten aanbieden aan de abonnenten in Nederland, die het bedrag nog niet opgezonden hebben. DE ADMINISTRATIF,. 2 VRIJ BELGIË van Vrijdag 8 October 1915.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.
Dit item is een uitgave in de reeks Vrij België behorende tot de categorie Oorlogspers. Uitgegeven in Scheveningen van 1915 tot 1918.

Bekijk alle items in deze reeks >>

Toevoegen aan collectie

Locatie

Periodes