De stem uit België

2458 0
19 oktober 1917
close

Waarom wilt u dit item rapporteren?

Opmerkingen

Verzenden
s.n. 1917, 19 Oktober. De stem uit België. Geraadpleegd op 05 oktober 2022, op https://nieuwsvandegrooteoorlog.hetarchief.be/nl/pid/gt5fb50x56/
Toon tekst

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

BiiieeJ : 21, KIJSSELL SQUARE, LONDON, WjC. Teiephonoi Muséum 267 De Stem VOOR GOD EN VAOERLAND. uit Belgie. Abonnement : 2sfc. yo«r 2 inaanrien. SubâçrfpUon : £sh. for 3 months, Voor te Vereenigde Stafc-n : 50 cts. Voor HoDand : î i. Voor Frankrijk : 2.f»0 :r. Voor de soldàten : lsh. >f 1.50 fr. 4de Jaargang, Mr. 5- (B1 z, 1663-1674.) OpLage: 11,200. VRIJDAG, OKTOBER 19, 1917. Registered at G.P.O. as a Newspaper. 12 biz. 1 y2. Het politiek Testament van von Bissing. Door vele uittireksels in de dagbladen en { eene EngelSche vertaling in de "Times' History o£ ittue War" kenden wij reeds de Memorie van von Bissing over de toekomst ' vain België, door hem op bet einde van 1915 of in t begin van 1916 geschreven. De heer | Fernand Paisselecq, die zich reeds zoo ver-I dienstelijk gemaakt faee4t door zijne vlug-I schriften en artikelen over vaderlandsche [ ondarwerpen, levert ons nu, in de " Cahiers Belges," eene Fransche vertialing, bewerkt [ door Henri-Edouard Pirenne, en voorziet 1 deze van een commenitaai eis feostbare criti-sche k antit e e ken ing en. Wij verwijzen vû'l-I gaarne naar die goedverzorgde uitgave en I wenschen, dait zij in veler handen kome. Zelf kumnen wij er niet aian denken dit lange Testament in de " Stem " over te drukken ; doch wij zulllen 'er eene onitlading van geven 1 en deze met eenige bescbouwingen aanvulien. * * * ONTLEDING VAN HET DOKUMENT. Volgems von Bissing, de vriend en de ver-tnonweliing van den Keizer, was Duitschland wel van plan België in te lijven. Dit inzicht herhaalt hij op aille wijzen en aile tonen. Op elke bladzijde onitmoet men uitdrukkin-gen ails deze : België moet onder de Duiitsche machtsfeer gebrachit worden ; het moet aan Duitschland vastgekatend worden; wij moe-ten het uitibuiten en érover heerschen; het moet een Duitsch gebied worden, en niet gedeeltelij'k, doch in zijn geheel; Duitsch-lamd's girenzen moeten zich uitstrekken to.t aan de zee. Indien we dat niet bekomen, roept von Bissing uiit, à'S vioor oins de oorlog verloren. Die noodzakelijkheid, of liever diein "plicht" om het overweldigd gebied in de Duitsche greep te houden, leiidt de gouverneur af uit militaire, economische en poli-tieke beschouwingen. België, zegt hij, iis uit " strategiisch oogpumt " vain het hoogste ge-wicht voor den toeloomsltigen oorlog vain Duitschland. Houden wij het in onze machlt, dan wordft onze legeronitplooiing niet meer door de Belgen verhinderd ; laten wij het schieten, dan dient het tôt operatiegebied voor Engelschen en Franschen om tins aan te vallen en onze indiuistrieele gebieden te bedreigen. O'veiigens hebben 00k de Belgische industrieele streken een groote waarde voor ons, niet enkel in vredestijd, doch 00k onder deai oorlog ; hare steenkolen, waarover we nu zoo ruimschoots> beschikken, zouden te nutte komen aan onae vijanden, indien wij er geem beslag op legigan. Ein de voor-deelen, die we nu te Anitwerpen genieten, zoudien te loor gaan onder een vnj België, dat dadelijk ecomomjische betnekkingen, zou aaniknoopen met Fra-nkirijk en Enigeland. Wij moeten deflh-alve de hand leggen' op de kolan-bekkens en de haven van Aintwerpen. Ge-biedend eischt 00k de "politiek," dat België in ons bezit blijve: iin een onzijdig België kuninen wij geen betrouwen hebben ; het zou oinder den invloed van Fnankrijk, Engeland en Amerika staan ; zelf s de Vlaamsche bewe-ging zou ondterdrukit worden "indien wij onze beschermeimde hand van baar terugtrokken." België overigens behoort ons toe volgens de geschiedenis ; bShieilden wij het niet, dan zou de weneld en vooral Turkije ons uitla-chen en zeggan dait we zwakkelingen zijn. Nog ergere verwijten' zouden we te verduren hebben vain het Duifcche voik, dat immers op het beziiit van België zijn boonitjes heeft te weeken gelegd en in zijn Luthersche deugd-zaamheid niet zou begrijpen, waarom wij een eerlijk gestolen goed teruggevien. Ik weet wel, zoo gaat von Bissing voort, dat m'en eenige bezwaren dioàt gelden tegen het behoud van België ; maar het zijn pure "dfloomerijen." Zoo komt men aandragen met de opwerping, dat wij beloofd hebben het gepiteegde onrecht ite herstellen. Alsof wij, Duitschers, super-menscben, aa.n een gegeven woord gebonden waren ! Anderen zeggen : Ge verzwakt de eenbeid van Dui tschland door er een vreemd element in te bren-gen. Volzicnnen ! zeg ik, niets meeT. I5elgié is immers bevolfct dfoor Germanen ; zelfs de Walen zi'jn dit door hunnen oorsprong. Daa? -enboven, wij zullen wel zorgen, dat de "Duitsoh® geest " in de bevoilking gestampt worde ; we zallen ditmaal, zooals in Eîzas en Lotha-rinigen, de domheid nieit begiaan een "politiek van zwalcbedd " te volgen. En wlait de godisdierastig'e vra,agstukkien betreft, daarin zul!en we veel beleid gebruikem, want vooral de VlamAnigien zijn zeer gohecht aan de katlhn-liefee Kerk. Daarom moeten we de gediachte doen postvatten, dat de Kerk beter zal be-schermd worden onder Duitische overbeer-schiing, dan onder den invloed van bet anticléricale Frankrijk ; en d^n krijgein We de geestelijkheid onder ons b'edwang. Er ziin junisten en diplomaten, die met de vimgiers ira het haar zitten. en zich afvragen ond'er welk een vorm wii België zullen itnlijven. Hier moeten we voorzichtig zijn, dien mond dlich.t houden en zelfs bij de beraadslagingen over den vrede vlakaf zagsen : dat gaat u-Iieden niet aan. Maar die Koning, wat zullen we met den Koning doen? vragen antîeren. Nu, dat weet ik zelf niet ; maar, alis hij veefebesteJ maakt: ko<pken af ! Ja, ja. kopken af. Mijn vriend Machiavelli zeglt, dat we daartoe het voile reoht hebben. Vooral in 't begin onzer overheersching zul len we met vasitberad'enheid moeten te werk gaain; warut de Vlaimingea zijn " onafhamk e-lijk van natuur " en koppige kerels ; maar we zullen ze wiel in 't gareel krijgem, en wiillen de Walen zich iniet aan helt Deutschtum " onderwerpen, dan moeten z'er maar van door. trekken. Vooral geen halve middelen gebrui-ken, met naemand ! We moeten toonen dat we een vuistt hebben. BESCHOUWINGEN BIJ HET STUK. Ziedaar in kor.te woorden von Bissing's Politiek Testament. We mogen er ons over verheugen, dat zulk een sltuk aan den dag is gekomen. Nu zal het blijven voortleven in de geschiedenis tôt 'een voortdiuriende schiande voor het Duitsche volk en als een onweer-sprekelijk bewijs van de tyrannie, die men beraamde tegen een onschuldig volk, dat uit plichtbesef zijn land heeft verdedigd. Men aarzelt hieT te beslissen, wat meest verbazing en weerzin moet wekfcen : de dubbelhartig-heid voortsprai'tend uit de tegenstelliag tus- vaoeriaua neerx gescnoncten en nare ui-eue-burgers heeft doen vermoorden. Integendleel, geen Duiitsch geweild is bekwaam faare tong te snoerein; inooit zal hane sten verstommen in hert verooréieelein van het onrecht, want zij beschouwt dit protest niet enkel als een vadier-landschen plicht, maar als een chiristel'ijke deugd. Ein het is 00k bespottelijk, dat haar vrees wordt ingeboezemd voor den invloed van bet antà^cferikaile Frankrijk, alsof zij geen mans genoeg was om aile gevaar van diicn kanit af te weren en zeker daartoe de hulp niet behoeft van een Duitsdhlland, dat tijd'emis dezen oorlog dten uiterlijken eeredienst gebe-zigd heeft als een sttiuier om er zijne ongods-dienstiige moraal mee te biedefkken Doch weerzin verwekken vooral de zede-looze beginselen, welkie den grondslag vor-men van diit po'litiek Testament. Hieiùn vin-den wij een sprekend bewijs van hetgeeai wij in een vorig opsteî betoogden, dat nameldjk de Duitsche politiek steeds heit geweld plaatist boven het cnecht. De Duitsche dwingelaindij in België, de onderjukkiinig van ons volk en De posities der Duitsche legers bij het begin van den slag aan de Marne. De streepjeslijn duidt nagenoeg den weg aan door het centrum van elk leger gevolgd. (Zie Miz. 3.) schen von Bissmgs geheime gedachtein en zijn, in 't openbaar afgelegde verzekeringen 5 de huicbelarij, waarmee de Duiitischers hunne vero'verinigsplannen in 't duister hebben gesrreed; de Kinderaohtige v^ijze, waa/rop von Bissing de Vlamiingen. om den tuin wilde Iciden ; de schijnheiligihedd, waardoor hij de geestelijkheid op de hand wilde krijgen en eindelijk de zedaloosheid die katterit uit al zijn. logge volzinnen. Voor die eersite punten verfwijzen wij naar den diegelAjken coinmen-taar van Fernand Passelecq ; bij de laatste voegen- wij ;eenige kantiteeikeningen. Terecht zegt von Bissing dat de Vlamingen een on.afhanikielijk ras zijn. Laten wij er bij-voegen, dait we 00k niet ko'ntzichtig zijn. Sonimigen, in bat bezatte Land, wier gevce-lens wij nieit deelen, hebbien zich laten. ver-leiden: wie voor hun gedrag de grootsite schuld diraagtt, zal later uitgemaakt worden. In aile gevai!, d'e o'vargnoote meerderheid der overtuigde fl'aminganlten, die gansch hun leven gearbeid hebben voor het welzijn van hun volk, ziij.n en blijven getrouw aan hun geinieenscba.ppalijk vaderland, onder de hoede van hun gouvernement 'en de regeering van hun geëerbiediigden Koining. Zij verstooten de beschermende armen welke Duiltschland naar hen wil uitstoekken : het zouden ijzeren armen zij,n, die hen op de borst van een Duitschen Moloch zouden te pleîtter mjpen. Hunne hoop op eane bililijke behandeling, die oprecht rekenimg ihoudt met hunne noo-den, bernst alleen op den rechtvaard.igheids-zin eener verflichlte an echt vaderlamdsche regeering. Terecht doet Fernand Passelecjj'opmerk'en, dat von Bissing "de laluitis kwijt is," waar hij de gemoedssitemming van de Belgische geestelijkheid beopreekit. Gel'ijk ©en ander Napoléon, zoo wii die man de beschermng van het Katholicisme gebru.iben als een midd-el om Duitschland1? po'litiefee doeleinden te bevor-deren ; maar men mag er zich van verzekerd houden, dat de Belgische geestelijkheid, noch om eenig tijdlelijk voordeel, noch om een toe-gezegde wiacht van pinhehnen rondom hare kerken, bereid zou zijn de hand te leenen aan e*en gouvérinemenr, dat d'e rechiten van haar do uitbumng onzer scnatten recnitvaaraigt von Bisising door het recht van verovering, alsof dé roover ooit zijn buit als een recht-matag bezit' mooht- beschouwan ! Zelf heeft voni Bethmiann HcUwag heit tegen ons mis-direven onrecht erkend, an al had onze regeering tegenover onzen ooslteebuur eene fout bedreven—wat zeker niet het geval is—dan. kan dleze itoch nooit, ten'zij door eene monster-achtige 'kwaadwilligheid zoo hoog worden opgeblazen, dat zij 'aan Duitschland het recht zougeven om op gansch ons land beslag te leggen. Maar het is duideflijk, dat' de Duitsche regieering bezidlld is mat een grenzen-looze zelfzudht, wel'ke aan andere volkan het ■recht omtze-gt iets te bezitten, wat haar zelf dienstig of nuittig kan zijn. Duitschland alleen, het "goddelijbe" Duitschland, moet heer en meester zijn van de wereld, zijn welzijn alleen, zijn. v-eiligheid, zijn rijkd'om, zijne uitbreiding hebben een recl.en van bestaan, dewijl Duitschland over een genoegzame macht beschikit om zijn wil te doen eerbie-digen. Er is vcxjr mij geen tastbaarder bewijs van, Duitschlamd's 'schuild in het aan-stoken van dezen oorlog, dan het erbarmelijk lot hetwalk von Bissing ons toedacht. Indien dit land, zooals heit baweert, ©nikel de wapens heeft opgeniomen om zijne grenzen te verde-digen tegen de bedreiging der Enten.te-M'ogendheden, dan zou het toch niât zijne woede botvieren tegein een onzijdig land, betweïk het zoogezegd ailteen uit "noodizake-iijfeheid " is biinnengedro-ngen ; 'het zou ons niet het kind van. de rakaning willen maken. Dat er sfcaatslied'en zijn, die niet terugdeinzen voor zuik een schalimstuk en den dood' van onzen beminden Koning durven opeisch'an ail® een " zoenoffer " tot uitboeting der misdaden van Frankrijk en Engeland, beavijst, door de afgrijseli'jkheid zielive vain dit voorstel, dait deze misdaden niet besitonden en dat zulk een waanzinnig opzet enkel voortspruit uit de mi'slu'kkimg van de booze plannen, die Duitschland smeedde bij het aanleggen van den o'orlog. De zedelooze begrippen, naergelegd in het Politiek Testament van den gewezen gouverneur toonen ooik boe tijdig hat was dat Z. H. Benedictus XV net tegenovergestelde baginsel der' supremaitie van het rechit varbondigde in zijne vredesno'ta. Het is dan 00k onze plicht den H. Vader in zijn vredewerk zoo te steu-nen, dlat dit princiep niet enkel zegeviere op heit papier—gelijk in Duitschland en Oosten-rijk-Honganje—'maar 00k in de werkelijkheid der internationale beitrekkingen DE KENTERING DER GEDACHTEN SINDS VON BISSING'S DOUD. Vo,n Bissing is dood, en al vinden zijne venovaringsplannen nog voorstanders in Duitschland, toch gaan diaar van dag tôt dag meer istemmen op, die pleiten voor het los-laten van den buit. Men wil van België afzien en onder de red'anen, die sommige daarvoor aanvoeren, zijn er eenige zaer op-merkenswaardig. De Belgen, Walen en Vlamingen, zijn veel te onbeschaiafd,—meent een medîewerker in de "Rhein. Westph. Ztng."— om burgens te worden van het Duitsche rijk ; ze kijken ons zuur aan te Brussel en gaan niet eens uit den weg voor een Kulturman ! De opmerking van Erziberger is veel vleien-dar voor ons : "België, zegt hij, is de li«veling der wereld, niet slechts van de Entente, maar 00k van de Neutralen. Met deze stemming, welke nu eenmaal in de wereld bestaat, moeten we rekening houden." In " Diç Welt am Monitag " besluit Helmuith von Gerlach een artikel met de woorden: "België moet blijven, of liever worden, wat hat voor r Augus-tus 1914 was." Meer dergelijke uitsprakeo. konden we afschrijven uit de "Vorwaerts" en het "Berliner Tageblatt" en uit amdere dagbladem... De pubilieke meening omtrent de toekomst van ons land kentert derhalve gaandeweg ; toch mogen we nog niet aile be-zorgdheid^ afleggen : de regeering blijft nog Steeds weigeren met open kaartan te spelen; het woord " schadeloosstelling " heeft ze nog niât uitgeaproken ; zij rept soms nog van "waarborgen" en. besahouwit België nog steeds als een "vuistpand." "Aan dengelijk-e houding," zegt Fr. Van Cauwelaert in "Vrij België," "erkenit men dadelijk dlat d'e mieuwe geest nog maar zweeit boven de oppersdalkte van de Duitsche donkere machtepolitiek en het rijk in zijn binmenisite nog niet heeft ge-zuiverd."Toch hebben we reeds eaa beter uitzicht. Aan den eenen kant staam de sterke legers der Entente, die d^wapens niet zullen neer-leggen, voordat het^ onrecht aan België ge-pleegd zal hersteld zijn ; en mochten deze niet toereikend zijn om binnen een afzien-baren tijd lté zegevieren, dan blijft toch nog de eisch van den Paus voor onze volkomen onafhamkelijkheid. Het kan iniet anders of zijne stem moet, althams op de 60 à 70 mil-lioen katholieken in de centrale landen en door deze op hunne gouvernementen een die-pen indiruk maken. Met die itwee troeven in ons hachelijk spel kunnen we de bevrij-ding van België met meer ventrouwen tege-moat zien. L. M. 8 Octoben 1917. De Paus en de Menschen. Waarom de Paus mag spreken over vrede. In ons vorig artikel itoonden wij aan hoe de Paus mag spreken over vrede, dank zij de "volstrekte onipartijdigheid " die hij steeds handhaafde in dtezen politiaken volkerentwist. Maar er is meer. De Paus is de eenige die spreken mag, met kans aanhoord te word'en door beid'e partijen. Eerst an vooral omdat hij, als onpairtijdige staatsman, een onvoorin-geniomen, een onbevooroordeelden, dus een scherperen en juisteren blik heeft over de oorzaken van den oorlog, over de oorlogs-kansen en over het uiteinde, want het kan niet anders of hat gevoel, en de hitte van den strijd zelf moeten den klaren blik en de juiste toedracht deT toesitanden tùj de oorlogsvoe-renden ietwat verduisteren. Hét is derhalve de groote en moeilijke taak van den Paus het ware lichit te doen glanzen in de duîsternis. Ten tweede, .niemand kan loochenen dat d'e bedienimg van den Paus, terdege geschikt is om de beste en betrouwbaarste inlidhtingen in te winnan over de gedacbten en de toestan-den in die verschillende oorlogsvoerende landen., zonder n.u nog te gewagen van de histo-risohe ervaringen die de Heilige Stoel in den loop der eeuwen, en midden even schrik'ke-Hike wereldstormen als deze heeft oogedaan. Geen in,sterling kent beter dan het Pausdom, de wetten d'er geschiedenis, Ten derde, de Paus mag met recht van zich zelf getufeeii "dat hij geen bijzonder Dolitiek doel heeft, dat hij geen acht geeft noch op de influiste-ringen, noch oo de belangen der oorlogsvoerende partijen." Het is ergerliike smaad wat enkele gazetschrijvers bev/eren, dat de Paus werlot met het dioel zijn wereld'lijke macht terug te kriigem. Het is 'hem enkel! te doen om het algemeen welziin van Eurooa. Hij vraagt geen dank. Hij weet ten andere gen'oeg dat politiefce s-taatsmachtan gierig zijn in damkbaajrheid. Ziin recht is onv^riaar-baar. En reobt is recht. Het soreekt van zel dat FuroDa's inrichting zal mank gaan, zoolang Eurona zielf des Pausien redht n'et handhaaft. God en Ersschiedenis wa^en ' op 's Pauzen recht. maar de Paus is s^-ootmoedîg genoeg om ziin eigen recht niet te vernosmen in deze Vredenota, dlie nieit anders is als een

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.
Dit item is een uitgave in de reeks De stem uit België behorende tot de categorie Oorlogspers. Uitgegeven in Londen van 1916 tot 1919.

Bekijk alle items in deze reeks >>

Toevoegen aan collectie

Locatie

Onderwerpen

Periodes